VS en Iran allebei in Pakistan, maar vredesoverleg blijft groot vraagteken

Iraanse topdiplomaten en Amerikaanse gezanten zijn allebei afgereisd naar Pakistan, en toch spreken Washington en Teheran elkaar lijnrecht tegen over wat daar gaat gebeuren. Komen er nu wel of geen onderhandelingen voor een mogelijk vredesakkoord?

Trump wacht aanbod uit Teheran af

De Amerikaanse president Donald Trump zei vrijdag tegen Reuters dat Iran een aanbod gaat doen om aan de Amerikaanse eisen tegemoet te komen. “Ze komen met een aanbod en we moeten afwachten”, vertelde Trump in een telefonisch interview.

Trump heeft eerder duidelijk gemaakt dat een deal twee harde voorwaarden bevat. Iran moet zijn verrijkt uranium opgeven, zodat het land geen kernwapen kan bouwen, en de doorvaart van olie door de Straat van Hormuz vrijgeven. Die smalle zeestraat is een cruciale verkeersader voor de wereldwijde oliehandel en het verkeer ligt momenteel grotendeels stil.

De Amerikaanse marine handhaaft zolang er geen akkoord ligt een blokkade van de Iraanse havens. Daarmee snijdt Washington Iran af van zijn olie-inkomsten, met als doel het regime financieel te knijpen en zo aan de onderhandelingstafel te dwingen. Volgens Trump verliest Iran inmiddels 500 miljoen dollar per dag. 

Teheran liet eerder juist weten niet te willen praten zolang die blokkade van kracht is. Op de vraag wat er nodig is om die op te heffen, hield Trump de kaarten tegen de borst. Hij wil eerst het Iraanse voorstel zien.

Witkoff en Kushner naar Islamabad

Steve Witkoff en Jared Kushner vertrekken zaterdagochtend richting de Pakistaanse hoofdstad voor directe gesprekken met de Iraanse delegatie, bevestigde perswoordvoerder Karoline Leavitt vrijdag op Fox News. Pakistan treedt op als bemiddelaar.

Vicepresident JD Vance, die de eerste onderhandelingsronde leidde, blijft deze keer thuis. Hij staat wel paraat om alsnog af te reizen als de gesprekken vooruitgang boeken. Volgens bronnen van Axios groeide bij zijn Iraanse tegenhanger Mohammad Bagher Ghalibaf de frustratie over interne ruzies in Teheran. Ghalibaf overwoog zelfs op te stappen.

Het Witte Huis zegt de afgelopen dagen vooruitgang te hebben gezien aan Iraanse zijde. Het initiatief voor de ontmoeting kwam volgens Leavitt vanuit Teheran zelf.

Tegenstrijdige signalen uit Iran

Vanuit Teheran komt een heel ander geluid. De Iraanse staatszender IRNA en het aan de Revolutionaire Garde gelieerde Tasnim ontkennen dat er een ontmoeting met de Amerikanen gepland staat. Volgens een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken worden de Iraanse standpunten alleen via Pakistan overgebracht.

Buitenlandminister Abbas Araghchi landde vrijdagavond wel in Islamabad voor gesprekken met de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif. Daarna reist hij door naar Oman en Moskou. 

Volgens twee bronnen van Axios kan een ontmoeting met Witkoff en Kushner pas maandag plaatsvinden, na bilateraal overleg met de Pakistaanse bemiddelaars.

De missie van Witkoff en Kushner moet de impasse doorbreken. Trump verlengde deze week het staakt-het-vuren, maar diplomatiek schoot het sindsdien geen meter op. De president liet er geen misverstand over bestaan wat er gebeurt als de gesprekken stuklopen: “Dan moeten we opnieuw bommen gaan gooien.”