VS en Iran bespreken deal: staakt-het-vuren in ruil voor openen Straat van Hormuz

De Verenigde Staten en Iran voeren gesprekken over een mogelijke deal waarbij een staakt-het-vuren wordt gekoppeld aan de heropening van de Straat van Hormuz. Dat melden drie Amerikaanse functionarissen aan Axios.

Tegelijk zorgt Donald Trump voor verwarring door te stellen dat de Iraanse president zelf om een staakt-het-vuren heeft gevraagd. Teheran ontkent dat echter direct. Trump spreekt vannacht om 03:00 uur Nederlandse tijd het land toe met een update over de oorlog.

China en Pakistan presenteren vredesplan

De diplomatie rond het conflict kwam dinsdag in een stroomversnelling toen China en Pakistan een gezamenlijk vijfpuntenplan presenteerden. Het voorstel richt zich op een onmiddellijk staakt-het-vuren, het opstarten van vredesgesprekken en de heropening van de Straat van Hormuz.

Volgens de Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Ishaq Dar kwam het plan tot stand tijdens zijn recente bezoek aan Peking. China speelt daarbij een sleutelrol. Als grootste importeur van Iraanse olie heeft het land zowel invloed in Teheran als een direct economisch belang bij het beëindigen van het conflict.

Dat China zich nu nadrukkelijk opstelt als bemiddelaar, geldt als een opvallende geopolitieke ontwikkeling. Zeker omdat het gaat om een conflict dat door de Verenigde Staten is gestart.

Donald Trump ging niet inhoudelijk in op het voorstel van China en Pakistan, maar gaf wel aan dat de diplomatieke contacten met Iran volgens hem positief verlopen.

Trump: Iran vroeg om staakt-het-vuren

Donald Trump stelde woensdag op Truth Social dat de nieuwe Iraanse president om een staakt-het-vuren heeft gevraagd. Volgens hem zijn de Verenigde Staten bereid dat te overwegen, maar alleen als de Straat van Hormuz weer volledig open en veilig is voor scheepvaart. Tot die tijd, schreef Trump, gaan de militaire aanvallen door.

Iran reageerde direct en fel. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de uitspraak “onjuist en ongegrond”. Minister Abbas Araghchi bevestigde wel dat er contact is geweest met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff, maar benadrukte dat er geen sprake is van onderhandelingen. Volgens hem heeft Iran geen vertrouwen in Washington.

Iran legt eigen eisen op tafel

Iran presenteerde eerder deze week een eigen lijst met voorwaarden voor een mogelijke deal. Die omvat onder meer een volledige stop van alle aanvallen, garanties dat het conflict niet opnieuw oplaait, herstelbetalingen en erkenning van Iraanse controle over de Straat van Hormuz.

Vooral dat laatste punt ligt gevoelig. Volledige Iraanse zeggenschap over de strategische zeestraat lijkt voor de Verenigde Staten moeilijk te accepteren.

Trump suggereerde eerder nog dat gezamenlijk beheer door de VS en Iran een optie zou kunnen zijn. Maar de Iraanse eis gaat een stap verder en vergroot daarmee de afstand tussen beide partijen.

Onzeker of deal haalbaar is

Amerikaanse officials waarschuwen dat het allerminst zeker is of er daadwerkelijk een deal komt. De gesprekken verlopen indirect via bemiddelaars zoals Pakistan en Oman, terwijl Iran officieel blijft ontkennen dat er onderhandelingen plaatsvinden.

Tegelijk neemt de druk verder toe. Een derde Amerikaans vliegdekschip is onderweg naar de regio en de deadline van 6 april voor de heropening van de Straat van Hormuz komt snel dichterbij. Eerder dreigde Trump dat de VS harde maatregelen zullen nemen als Iran de doorgang niet herstelt.

De toespraak van Trump vannacht om 03:00 uur Nederlandse tijd kan meer duidelijkheid geven over de volgende stap in het conflict.