VS en Iran zien vooruitgang, maar uranium vormt groot struikelblok voor vrede

De Verenigde Staten en Iran zeggen dat er vooruitgang wordt geboekt in de onderhandelingen om de oorlog in het Midden-Oosten te beëindigen. Toch blijven de twee landen het oneens over cruciale punten, waaronder de Iraanse voorraad verrijkt uranium en mogelijke tolheffing in de Straat van Hormuz.

Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zijn er “goede signalen” dat een akkoord dichterbij komt. Tegelijkertijd waarschuwt hij dat een deal onmogelijk wordt als Iran probeert om permanente controle te krijgen over de scheepvaart door de Straat van Hormuz.

“Niemand ter wereld is voorstander van een tolsysteem”, zei Rubio donderdag tegen verslaggevers. Volgens hem zou zo’n systeem onacceptabel zijn.

Straat van Hormuz blijft centraal

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste knelpunten voor de wereldwijde energiemarkt. Normaal gesproken passeert ongeveer 20 procent van alle olie en vloeibaar aardgas via deze smalle doorgang tussen Iran en Oman.

Sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran op 28 februari is het scheepvaartverkeer vrijwel stilgevallen. Dat heeft olieprijzen opgedreven, inflatiezorgen versterkt en centrale banken in een lastige positie gebracht.

Iran zou met Oman praten over een mogelijk betaalsysteem om verkeer door de Straat van Hormuz te controleren. Donald Trump wees dat voorstel direct af. Volgens hem is de doorgang internationaal water en moet die open en vrij toegankelijk blijven.

“We willen geen tol. Het is een internationale waterweg”, zei Trump.

Uraniumvoorraad blijft groot obstakel

Naast de Straat van Hormuz blijft ook de Iraanse voorraad verrijkt uranium een belangrijk struikelblok. De Verenigde Staten willen dat Iran die voorraad opgeeft, uit vrees dat het materiaal kan worden gebruikt voor een kernwapen.

Iran verzet zich daartegen en stelt dat het uranium bedoeld is voor vreedzame doeleinden. Volgens Reuters heeft de Iraanse hoogste leider Ayatollah Mojtaba Khamenei opdracht gegeven dat het bijna-wapengeschikte uranium niet naar het buitenland mag worden gestuurd. Dat bericht werd later ook weer ontkracht, wat voor hevige schommelingen zorgde in de olieprijzen.

Voorzichtig optimisme, maar geen doorbraak

Iran zegt dat het nieuwste Amerikaanse voorstel de partijen dichter bij elkaar heeft gebracht. Volgens Iraanse staatsmedia worden de Amerikaanse standpunten momenteel beoordeeld op basis van een eerder Iraans veertienpuntenplan.

Volgens Iraanse staatsmedia zou er zelfs sprake zijn van een conceptakkoord, maar daarover is op dit moment nog niets duidelijk. Wat dat betreft is het nog maar de vraag of hier daadwerkelijk iets van terechtkomt.

Toch blijft het akkoord kwetsbaar. Rubio benadrukte dat Trump “andere opties” heeft als er geen goede deal komt. Tegelijkertijd meldde het Amerikaanse Central Command dat de USS Abraham Lincoln in de Arabische Zee op hoge paraatheid blijft terwijl de blokkade van Iraanse havens wordt gehandhaafd.