Waarom Europa ineens vol inzet op drones: Oekraïne verandert defensiedenken

Europa bouwt zijn defensie al jaren op na de Russische invasie van Oekraïne. Maar de laatste weken wordt duidelijk dat één technologie steeds centraler komt te staan in die nieuwe strategie, namelijk drones.

NAVO-baas Mark Rutte kondigde een nieuw drone-initiatief aan. Het Verenigd Koninkrijk reserveert miljarden voor drones en systemen om drones uit te schakelen. Duitsland koopt 50.000 drones voor Oekraïne. En het Duitse defensiebedrijf Helsing werd gewaardeerd op 18 miljard dollar.

De oorlog in Oekraïne heeft laten zien dat drones niet langer een extra hulpmiddel zijn, maar een beslissende factor op het moderne slagveld.

Goedkope drones veranderen oorlog

Drones zijn relatief goedkoop, snel te produceren en kunnen veel taken tegelijk uitvoeren. Ze verzamelen informatie, sturen artillerie aan, vallen doelen aan en kunnen vijandelijke luchtverdediging overbelasten.

Daarmee veranderen ze de manier waarop legers vechten. Een tank is in de toekomst niet alleen een voertuig dat granaten afvuurt. Hij wordt onderdeel van een netwerk met drones, satellieten, sensoren en realtime doelinformatie.

Oekraïne als proeftuin

De lessen uit Oekraïne bepalen nu de Europese inkoopbeslissingen. Daar is zichtbaar geworden hoe belangrijk goedkope, AI-gestuurde drones zijn tegen een veel grotere tegenstander.

Ook Iran heeft met goedkope Shahed-drones laten zien hoe effectief massale inzet van onbemande systemen kan zijn. Daarom wil de NAVO de komende vijf jaar meer dan 40 miljard dollar investeren in systemen tegen drones. Rutte zei dat drones de aard van oorlog “fundamenteel” hebben veranderd.

Het Verenigd Koninkrijk trekt daarnaast 5 miljard pond uit voor een eigen droneprogramma.

Software wordt minstens zo belangrijk

Opvallend is dat de nieuwe defensiegolf niet alleen dronebouwers helpt. Ook bedrijven in AI, software, elektronische oorlogsvoering, satellietdata en beveiligde communicatie profiteren.

Een goed voorbeeld is Auterion, een privaat bedrijf. Dat bedrijf levert software waarmee drones hun doel kunnen blijven vinden, zelfs als de vijand het videosignaal verstoort. Dat is cruciaal. In moderne oorlog proberen legers drones niet alleen neer te schieten, maar ook digitaal te verstoren.

De volgende stap is zwermtechnologie, waarbij operators niet één drone tegelijk besturen, maar groepen drones gecoördineerd kunnen inzetten.

Defensietech krijgt miljarden

De Europese defensie-uitgaven zijn sinds 2019 verdubbeld. Als NAVO-landen richting de nieuwe doelstellingen bewegen, kan de Europese defensiemarkt de komende jaren richting honderden miljarden euro’s per jaar groeien.

Ook durfkapitaal stroomt naar defensietechnologie. Europese defensietech-financiering steeg van ongeveer 200 miljoen euro in 2021 naar 2,6 miljard euro in 2025. Helsing is één van de grootste winnaars. Het bedrijf bouwt drones, onderwatersurveillance en AI-software voor militaire toepassingen.