Wereldwijde obligatierentes stijgen naar hoogste niveau sinds 2008

De wereldwijde obligatiemarkt staat opnieuw onder flinke druk. De gemiddelde rente op staatsobligaties is opgelopen tot het hoogste niveau sinds 2008. Beleggers vrezen dat de inflatie hardnekkig blijft en centrale banken daardoor langer met hoge rentes moeten werken.

De directe aanleiding is een combinatie van factoren. Fed-voorzitter Kevin Warsh liet vrijdag in Jackson Hole weten dat de strijd tegen inflatie nog niet voorbij is. Tegelijkertijd loopt de olieprijs op door nieuwe spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran. Daardoor groeit de vrees dat hogere energieprijzen de inflatie opnieuw kunnen aanwakkeren.

Obligatierentes lopen snel op

De stijgende rentes zijn op vrijwel alle grote obligatiemarkten zichtbaar. In de Verenigde Staten is de tienjaarsrente opgelopen tot het hoogste niveau sinds januari vorig jaar.

Ook in Azië en Australië neemt de druk toe. De rente op tienjarige Japanse staatsobligaties bereikte dinsdag drie procent, het hoogste niveau sinds 1996. De Australische tienjaarsrente steeg ondertussen naar het hoogste niveau sinds 2011.

Een obligatie-index van Bloomberg onderstreept hoe breed de beweging is. Het gemiddelde rendement op staatsobligaties steeg maandag voor de vierde handelsdag op rij en bereikte 3,72 procent. Dat is het hoogste niveau sinds halverwege 2008.

De hogere rentes kunnen ook gevolgen hebben voor andere financiële markten. Staatsobligaties worden aantrekkelijker ten opzichte van risicovollere beleggingen, terwijl lenen voor bedrijven en consumenten duurder wordt. Daardoor kan ook de druk op aandelen en crypto toenemen.

Warsh en olieprijs vergroten zorgen over rente

De verkoopdruk op obligaties nam vrijdag verder toe na de toespraak van Fed-voorzitter Kevin Warsh in Jackson Hole. Hij maakte duidelijk dat de inflatie nog niet overtuigend richting de doelstelling van twee procent beweegt en dat de Federal Reserve bereid is verder in te grijpen als dat nodig blijkt.

Beleggers houden daardoor sterker rekening met nieuwe renteverhogingen. Barclays en Société Générale veranderden na de toespraak zelfs hun verwachtingen en voorzien nu renteverhogingen in de Verenigde Staten die eerder niet in hun ramingen stonden.

Tegelijkertijd zorgt de stijgende olieprijs voor extra inflatiezorgen. Nieuwe aanvallen tussen de Verenigde Staten en Iran vergroten de onzekerheid over de aanvoer van olie via de Straat van Hormuz. Verschillende Amerikaanse en Iraanse functionarissen verwachten bovendien dat het conflict nog maanden kan aanhouden.

Als olie langere tijd duur blijft, kunnen hogere energieprijzen doorwerken in de inflatie. Centrale banken krijgen daardoor minder ruimte om de rente te verlagen en kunnen juist gedwongen worden deze verder te verhogen.

Die ontwikkeling speelt niet alleen in de Verenigde Staten. In Japan schat de markt de kans op een rentestap voor september inmiddels op ongeveer 92 procent. In Australië zorgen hoger dan verwachte inflatiecijfers ervoor dat beleggers steeds sterker rekening houden met een vierde renteverhoging dit jaar.

Hoge staatsschulden vergroten de druk

De problemen op de obligatiemarkt spelen al langer. Beleggers maken zich zorgen over de hoge overheidsuitgaven en oplopende schulden in onder meer de Verenigde Staten, Japan en het Verenigd Koninkrijk.

Wie geld voor langere tijd uitleent aan een overheid wil bij grotere onzekerheid een hogere vergoeding ontvangen. Daardoor lopen vooral de rentes op langerlopende staatsobligaties op.

Voorlopig zijn er weinig tekenen dat de druk snel verdwijnt. Historisch zijn september en oktober moeilijke maanden voor obligaties.

Volgens Prashant Newnaha, rentestrateeg bij TD Securities, is de boodschap van de obligatiemarkt duidelijk. Zolang de inflatie hardnekkig blijft, moeten beleggers rekening houden met rentes die langer hoog blijven. In combinatie met oplopende staatsschulden kan dat de druk op obligaties verder vergroten.