Xi waarschuwt voor ‘wet van de jungle’ tijdens ontmoeting met Poetin

De Chinese president Xi Jinping heeft tijdens een ontmoeting met Vladimir Poetin gewaarschuwd dat de wereld dreigt terug te vallen in de “wet van de jungle”. Met die uitspraak doelt Xi op een situatie waarin het recht van de sterkste geldt. Daarmee probeert Beijing zich opnieuw te presenteren als een stabiliserende macht in een wereld die wordt gedomineerd door oorlog, handelsspanningen en energiecrises.

Xi en Poetin ontmoetten elkaar woensdag op het Tiananmenplein in Beijing, enkele dagen nadat Xi ook Donald Trump ontving voor een topoverleg. De ontmoeting met Poetin stond vooral in het teken van energie, handel en de strategische samenwerking tussen China en Rusland.

China wil rol als stabilisator claimen

Volgens Chinese staatsmedia zei Xi dat de crisis in de Golf zich op een “kritiek moment” bevindt. Hij herhaalde zijn oproep om de gevechten te beëindigen, zodat energievoorziening en internationale handel kunnen stabiliseren.

Die boodschap past in de bredere Chinese strategie. Beijing probeert zich neer te zetten als verdediger van stabiliteit, multilateralisme en de belangen van het mondiale zuiden. Tegelijkertijd blijft China nauw samenwerken met Rusland, ondanks de verwoestende oorlog die Poetin in Oekraïne begon.

Poetin sprak juist over een relatie die een “ongekend niveau” heeft bereikt. Volgens hem blijven de banden tussen Rusland en China zich ontwikkelen, ondanks ongunstige internationale omstandigheden.

Energie staat centraal

Poetin reisde naar China met verschillende Russische topbestuurders, onder wie de baas van oliebedrijf Rosneft en vertegenwoordigers van de centrale bank. Dat laat zien hoe belangrijk energie en financiën zijn in de samenwerking tussen beide landen.

Een belangrijk onderwerp is de lang besproken Power of Siberia 2-pijpleiding. Die moet jaarlijks 50 miljard kubieke meter gas vanuit Russische velden naar China vervoeren. Voor Rusland is dat cruciaal, omdat het land sinds de oorlog in Oekraïne een groot deel van zijn Europese gasmarkt is kwijtgeraakt.

Voor China kan de pijpleiding helpen om energiezekerheid te vergroten, zeker nu de oorlog met Iran en de verstoringen in de Straat van Hormuz de wereldwijde energiemarkten onder druk zetten.

Rusland heeft China harder nodig

De machtsverhouding tussen beide landen is de afgelopen jaren veranderd. Rusland is door sancties, oorlogskosten en het verlies van Europese afzetmarkten afhankelijker geworden van China.

Beijing koopt meer Russische energie, levert onderdelen die belangrijk zijn voor de Russische economie en helpt Moskou om westerse sancties deels te omzeilen. Tegelijkertijd zal China proberen om zo gunstig mogelijke voorwaarden af te dwingen, vooral rond energieprijzen en leveringsvolumes.

Dat verklaart waarom de onderhandelingen over de pijpleiding zo lang duren. Rusland wil snel een nieuwe grote afnemer, maar China heeft de tijd en onderhandelingsmacht.

Beijing balanceert tussen Trump en Poetin

De ontmoeting komt kort na het bezoek van Trump aan Beijing. Xi en Trump spraken daar over “strategische stabiliteit” en probeerden hun relatie tijdelijk te ontspannen. China bevestigde bovendien de aankoop van 200 Boeing-vliegtuigen, een deal die Trump tijdens zijn bezoek al had aangekondigd.

Daarmee balanceert Xi tussen twee werelden. Aan de ene kant wil China de economische relatie met de Verenigde Staten niet verder laten ontsporen. Aan de andere kant blijft Rusland een belangrijke strategische partner in de strijd tegen Amerikaanse invloed.

Xi’s waarschuwing voor de “wet van de jungle” is daarom vooral geopolitieke taal. China wil laten zien dat het tegen chaos, sancties en Amerikaanse dominantie is. Maar die boodschap wringt, omdat Beijing tegelijk een Rusland steunt dat met de invasie van Oekraïne juist zelf de internationale rechtsorde heeft geschonden.

Voor de markten is vooral de energiedimensie belangrijk. Als China en Rusland verdere deals sluiten over gas, olie en infrastructuur, kan dat de machtsverhoudingen op de wereldwijde energiemarkt blijvend veranderen.