Zwitserse bankreus UBS overweegt historisch vertrek naar Amerika

De Zwitserse bankgigant UBS overweegt een opmerkelijke stap. De grootste bank van het land onderzoekt mogelijkheden om het hoofdkantoor uit Zwitserland te verplaatsen. Volgens The Wall Street Journal worden zelfs gesprekken over een mogelijke overname of fusie met een Amerikaanse bank overwogen. De aanleiding is een hoogoplopend conflict met de Zwitserse overheid, die UBS miljarden aan extra kapitaal wil laten aanhouden.

Zwitserland dreigt zijn grootste bank kwijt te raken

UBS is al meer dan 160 jaar verbonden aan Zwitserland en geldt als een van de belangrijkste financiële instellingen van het land. Toch werkt de bank achter de schermen aan noodscenario’s voor een mogelijk vertrek.

Volgens The Wall Street Journal onderzoeken bestuurders en adviseurs verschillende mogelijkheden. UBS zou een Amerikaanse financiële instelling kunnen overnemen en vervolgens het hoofdkantoor naar de Verenigde Staten verplaatsen. Ook een fusie met een Europese concurrent of een verkoop aan een Amerikaanse bank behoort tot de opties.

De plannen bevinden zich nog in een verkennende fase. Er worden momenteel geen actieve onderhandelingen gevoerd en er zijn nog geen formele stappen gezet.

De aanleiding voor de mogelijke verhuizing is een conflict over strengere kapitaaleisen. De Zwitserse overheid wil dat UBS aanzienlijk grotere financiële buffers aanhoudt om toekomstige bankencrises te voorkomen.

Volgens berekeningen van UBS zou de voorgestelde wetgeving de bank ongeveer 16 miljard dollar aan extra kapitaal kosten.

Dat bedrag hangt samen met de enorme internationale activiteiten van de bank. De overheid wil dat UBS meer eigen vermogen achter de buitenlandse onderdelen aanhoudt, zodat eventuele verliezen beter kunnen worden opgevangen.

Minister van Financiën Karin Keller-Sutter verwacht niet dat UBS daadwerkelijk vertrekt. Volgens haar zou een verhuizing de bank uiteindelijk meer kosten dan het naleven van de strengere regels.

Toch lijkt UBS de dreiging serieus te onderzoeken. Twee grote aandeelhouders, Cevian Capital en Artisan Partners, dringen volgens de krant zelfs aan op een vertrek uit Zwitserland.

Angst voor nieuwe bankencrisis na ondergang Credit Suisse

De spanningen komen voort uit de bankencrisis van 2023. Destijds moest UBS zijn noodlijdende concurrent Credit Suisse overnemen om een grotere financiële ramp te voorkomen.

De Zwitserse overheid wil voorkomen dat het land opnieuw in zo’n situatie terechtkomt.

Die zorgen zijn niet ongegrond. UBS beheert inmiddels ongeveer 1,7 biljoen dollar aan activa. Dat komt overeen met ongeveer 150 procent van de totale jaarlijkse economische productie van Zwitserland.

Ter vergelijking: de grootste Amerikaanse bank heeft activa ter waarde van ongeveer 15 procent van de Amerikaanse economie.

Een eventuele ondergang van UBS zou daardoor enorme gevolgen kunnen hebben voor Zwitserland. De bank is simpelweg zo groot geworden dat een reddingsoperatie de financiële draagkracht van het land zwaar zou kunnen belasten.

Het is bovendien niet de eerste keer dat UBS met overheidssteun overeind moest worden gehouden. Tijdens de financiële crisis van 2008 had de bank een reddingspakket van meer dan 50 miljard dollar nodig vanwege grote verliezen op Amerikaanse hypotheekbeleggingen.

Na die crisis werden strengere regels ingevoerd voor banken die te groot zijn om failliet te laten gaan. Volgens Zwitserse politici bleken die regels onvoldoende toen Credit Suisse in 2023 dreigde om te vallen.

De nieuwe voorstellen moeten dat probleem aanpakken. Het Zwitserse parlement moet de maatregelen de komende maanden nog goedkeuren. Als de plannen doorgaan, krijgt UBS zeven jaar de tijd om aan de hogere kapitaaleisen te voldoen.

Amerikaanse banken tonen interesse in UBS

Ondertussen lijkt de belangstelling vanuit de Verenigde Staten toe te nemen. Volgens ingewijden hebben potentiële Amerikaanse partners UBS benaderd over mogelijke samenwerking of overnames.

Analisten noemen onder meer Morgan Stanley en verschillende Amerikaanse regionale banken als mogelijke kandidaten. Er is echter geen bevestiging dat UBS met deze partijen onderhandelt.

Voor Amerikaanse banken kan UBS een aantrekkelijke overnamekandidaat zijn. De Zwitserse instelling beheert het vermogen van enkele van de rijkste mensen ter wereld en bedient honderdduizenden Amerikaanse miljonairs.

Daarnaast is UBS de grootste vermogensbeheerder in Azië en heeft de bank een sterke positie in het Midden-Oosten.

De beurswaarde van UBS bedraagt ongeveer 155 miljard dollar. Daarmee is de bank aanzienlijk kleiner dan Amerikaanse concurrenten Morgan Stanley en Goldman Sachs, die respectievelijk ongeveer 280 miljard en 260 miljard dollar waard zijn.

Hoewel het aandeel UBS dit jaar is gestegen, blijft de koersontwikkeling achter bij die van internationale concurrenten. Beleggers wijzen daarbij op de onzekerheid rond de Zwitserse kapitaaleisen.

Bestuursvoorzitter Colm Kelleher zou volgens ingewijden steeds meer openstaan voor een internationale deal. Ook topman Sergio Ermotti, die eerder benadrukte dat UBS in Zwitserland thuishoort, lijkt zijn standpunt te hebben versoepeld.

Een vertrek zou een historische breuk betekenen. UBS ontstond in zijn huidige vorm in 1998 door een fusie van twee grote Zwitserse banken, maar de geschiedenis van de instelling gaat terug tot 1862.

Zelfs bij een verhuizing van het hoofdkantoor zou UBS zijn Zwitserse activiteiten kunnen behouden. De bank verstrekt ongeveer 417 miljard dollar aan leningen aan Zwitserse huishoudens en bedrijven. Bovendien komt ongeveer een derde van de omzet uit de thuismarkt.

Een andere mogelijkheid is dat UBS zijn Zwitserse bankactiviteiten afsplitst en onderbrengt bij bestaande aandeelhouders of nieuwe investeerders.

Of het daadwerkelijk zover komt, is onzeker. Sommige betrokkenen vermoeden dat UBS de mogelijke verhuizing vooral gebruikt om de Zwitserse politiek onder druk te zetten.

Stefan Legge, hoogleraar aan de Universiteit van St. Gallen, vergelijkt de situatie met een gevaarlijk machtsspel waarbij beide partijen wachten tot de ander toegeeft.

De komende maanden moet blijken of het Zwitserse parlement bereid is de voorgestelde kapitaaleisen af te zwakken. UBS heeft ondertussen nog geen definitief besluit genomen over zijn toekomst.