“De Fed kan geen olie produceren”: econoom El-Erian hekelt rentekoers

Centrale banken grijpen opnieuw naar hun favoriete wapen tegen inflatie. Hogere rentes. Volgens Mohamed El-Erian is dat precies het probleem. De econoom waarschuwt in de Financial Times dat renteverhogingen niet de beste oplossing zijn voor de huidige inflatie.

De belangrijkste prijsdruk komt namelijk steeds minder voort uit een oververhitte economie en steeds meer uit energie, geopolitieke verstoringen en structurele tekorten.

Toch rekent de markt alweer op meerdere renteverhogingen. Na de verhoging van de Amerikaanse centrale bank vorige week prijzen beleggers volgens El-Erian nog drie extra stappen in voor halverwege volgend jaar.

Fed kan verkeerde probleem bestrijden

Het probleem is dat centrale banken vooral de vraag kunnen beïnvloeden. Door de rente te verhogen worden hypotheken duurder, nemen investeringen af en geven consumenten minder uit.

Maar een hogere rente opent de Straat van Hormuz niet en produceert geen extra olie. Als hogere energieprijzen de belangrijkste bron van inflatie zijn, kan de Fed die dus alleen indirect bestrijden door andere delen van de economie af te remmen.

Volgens El-Erian ontstaat daardoor het risico dat centrale banken te veel schade veroorzaken om een probleem op te lossen waar zij nauwelijks invloed op hebben.

Hij trekt daarbij een vergelijking met de ECB in 2008, die vlak voor de financiële crisis nog de rente verhoogde.

De markt bepaalt steeds meer het beleid

Daar komt nog iets bij. Voor het laatste rentebesluit zag de markt een kans van meer dan 90 procent op een renteverhoging.

Volgens El-Erian ontstaat hierdoor bijna een impliciete afspraak tussen centrale banken en beleggers. Zodra de markt een rentestap volledig inprijst, wordt het voor een centrale bank moeilijk om daarvan af te wijken zonder flinke volatiliteit te veroorzaken.

Fed-voorzitter Kevin Warsh noemt dit het “hall-of-mirrors”-probleem. De markt voorspelt wat de Fed gaat doen, waarna de Fed zich gedwongen voelt om precies te doen wat de markt verwacht.

Overheden moeten meer doen

El-Erian vindt daarom dat een groter deel van de oplossing bij regeringen moet liggen.

Aan de aanbodkant betekent dat bijvoorbeeld minder afhankelijkheid van kwetsbare energieroutes zoals de Straat van Hormuz.

Aan de vraagkant zouden overheden hun begrotingstekorten moeten terugdringen. Dat laatste is ook belangrijk voor obligatiemarkten.

Overheden lenen enorme bedragen, terwijl tegelijkertijd technologiebedrijven honderden miljarden nodig hebben voor de AI-hype. Al die partijen concurreren om hetzelfde kapitaal.

Minder overheidstekorten zouden die druk kunnen verminderen en daarmee ook de lange rente kunnen verlagen.