Amerika gaat stemmen: wat betekent de uitslag voor Bitcoin en de beurs?

De Amerikaanse midtermverkiezingen zijn over ruim twee weken en beleggers kijken er met een dubbel gevoel naar. De beurs stond een jaar na zulke verkiezingen tot nu toe altijd hoger, maar de eerste maanden verliepen lang niet altijd soepel. Wat kunnen we dit keer mogelijk verwachten?

S&P 500 stijgt altijd na de midterms

De midterms zijn tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten, halverwege de termijn van de president. Op dinsdag 3 november kiezen Amerikanen alle 435 leden van het Huis van Afgevaardigden en 35 van de 100 senatoren.

Samen vormen Huis en Senaat het Congres, dat wetten en begrotingen goedkeurt. Donald Trump staat zelf niet op het stembiljet, maar de uitslag bepaalt wel hoeveel speelruimte hij in zijn laatste twee jaar krijgt.

Voor beleggers pakten de midterms eigenlijk altijd goed uit. Sinds 1950 waren er negentien midterms, en twaalf maanden later stond de S&P 500, de index met de 500 grootste Amerikaanse beursbedrijven, elke keer hoger.

Dat lukte zelfs in 1974, midden in het Watergate-schandaal en een zware bearmarkt. Ook 2022 eindigde goed, terwijl beleggers door hoge inflatie en renteverhogingen op het ergste rekenden.

Gerekend vanaf eind oktober steeg de index in de twaalf maanden na een midterm gemiddeld 16,6 procent. In alle andere jaren leverde dezelfde periode gemiddeld 6,9 procent op, nog niet de helft daarvan.

Na zes maanden was het verschil al groot, met zo’n 15 procent winst na een midterm tegenover ruim 4 procent in andere jaren. Toch ging het onderweg geregeld mis: in 11 van de 19 jaren zat ergens een correctie van 10 procent of meer, al eindigde de index uiteindelijk toch hoger.

Het pijnlijkste voorbeeld volgde op de midterms van 1986. Op Zwarte Maandag, gisteren precies 39 jaar geleden, verloor de S&P 500 op één dag zo’n 20 procent, en toch eindigde ook dat jaar in de plus.

Het Congres bepaalt het tempo

Waarom die eerste maanden zo verschillend uitpakten, wordt duidelijk zodra je naar het Congres kijkt in plaats van naar de president. De negentien midterms vallen dan uiteen in drie groepen.

In vijf gevallen bleef alles bij het oude. Dezelfde partij hield beide kamers en verloor weinig zetels, waarna de S&P 500 in de eerste maand gemiddeld 4,6 procent steeg.

Vijf andere keren kreeg de partij van de president een dreun van minstens 20 Huiszetels, zonder dat een kamer van kleur verschoot. Die groep had de slechtste start, met gemiddeld 3,5 procent verlies in de eerste maand.

De overige negen keer wisselde het Huis of de Senaat van eigenaar. De eerste maand was dan vrijwel vlak met 0,4 procent winst, en na drie maanden stond de teller op gemiddeld 4 procent.

Zo’n machtswissel roept nieuwe vragen op, bijvoorbeeld wie de commissies gaat leiden en welke wetsvoorstellen kansloos worden. Die onzekerheid zie je terug in de koersen van de eerste maanden.

Over twaalf maanden trekken de groepen weer naar elkaar toe, met gemiddelden tussen ruwweg 13 en 18 procent. Wel is de steekproef klein: vijf tot negen gevallen per groep, en acht van de negen machtswissels vonden plaats vanaf 1986.

Waar landt 2026 in dit rijtje?

Waarschijnlijk in de groep met de stroefste start, want een machtswissel in het Congres ligt dit jaar het meest voor de hand. Na zo’n wissel bleef de eerste maand gemiddeld vlak, al stond de index na een jaar nog zo’n 13 procent hoger.

Republikeinen hebben nu het Witte Huis, het Huis en de Senaat in handen. In het Huis is het verschil wel klein: 219 Republikeinen tegenover 214 Democraten, met twee lege zetels.

Voor een meerderheid zijn 218 zetels nodig. Wie narekent, ziet dat Republikeinen bij een netto verlies van twee zetels al onder die grens zakken, waardoor hun meerderheid aan een zijden draadje hangt.

Daardoor valt de middelste groep uit de geschiedenis dit jaar af. Verliezen Republikeinen 20 zetels of meer, dan houden ze er hooguit 199 over en zijn ze het Huis gegarandeerd kwijt.

In de Senaat staan 53 Republikeinen tegenover 45 Democraten en twee onafhankelijken die met de Democraten meestemmen. Democraten hebben er netto vier zetels bij nodig voor een meerderheid.

Op voorspellingsmarkt Polymarket zetten mensen geld in op de uitslag. Handelaren geven Democraten daar vandaag 91 procent kans op het Huis en 65 procent op de Senaat.

Een Democratische zege in beide kamers krijgt 63 procent kans en een verdeeld Congres met een Democratisch Huis 28 procent. De kans dat Republikeinen alles houden, schatten handelaren op 9 procent.

Volgens de Nederlandse bank ING staan Democraten in de peilingen landelijk zo’n acht procentpunt voor. De dure brandstof en de oorlog met Iran kosten Trump flink wat steun.

Daar komt bij dat 2026 geen doorsnee midtermjaar is. Normaal zijn dat de zwakste beursjaren van een presidentstermijn, met sinds 1950 gemiddeld 4,6 procent winst, terwijl de S&P 500 nu al ongeveer 14 procent hoger staat. De meeste aandelen uit de index kleuren rood, maar tech is de reddende engel en dat heeft alles te maken met kunstmatige intelligentie (AI).

Rente is de grote joker

De grootste onrust zit niet in aandelen maar in de rente. De rente op de tienjarige Amerikaanse staatsobligatie, de graadmeter voor wat lang lenen kost, staat op het hoogste niveau sinds 2002.

ING werkte drie uitkomsten van de midtermverkiezingen uit. Een Republikeinse zege in beide kamers noemt de bank het minst waarschijnlijk, maar ook het onrustigst voor obligaties.

Trump zou dan meer uitgeven aan defensie zonder dat elders te bezuinigen. Dat jaagt het begrotingstekort op en duwt de tienjarige rente volgens ING boven de 5,5 procent. Daar profiteert de dollar van, maar zet druk op aandelen, Bitcoin (BTC) en goud.

Wint de Democratische Partij alleen het Huis, dan loopt de wetgeving van Trump vast. Hij kan dan vooral nog regeren via handelsbeleid en buitenlandse politiek, waardoor Iran en importheffingen meer aandacht krijgen.

ING waarschuwt in dat scenario voor een lange shutdown, een gedeeltelijke stillegging van de overheid, rond de zomer van 2027. De rente blijft dan volgens de bank tussen 5,25 en 5,5 procent hangen.

Bij een Democratische zege in beide kamers krijgt Trump nog meer tegengas en komt een derde afzettingsprocedure in beeld. De tienjarige rente kruipt dan volgens ING richting de 5,5 procent, terwijl de dollar iets terrein verliest.

Michael Arone, hoofdstrateeg bij State Street Investment Management, ziet dan vooral industriële bedrijven en banken onder druk komen. Steve Chiavarone, beleggingschef bij Federated Hermes, maakt zich minder zorgen.

“Geen enkele tussentijdse verkiezing heeft ooit het einde van de wereld ingeluid, en deze ook niet. Wij zouden zeggen dat het een van de minst ingrijpende verkiezingen in lange tijd is”, aldus Chiavarone.

Wat een machtswissel betekent voor crypto

Voor de cryptosector hangt er ook een wet aan de uitslag: de CLARITY Act. Die moet de Amerikaanse cryptomarkt voor het eerst vaste spelregels geven, onder meer voor handelsplatformen en over de vraag welke toezichthouder over welke munt gaat.

Het Huis stemde in juli 2025 al in, met steun van 78 Democraten. Op 15 september liep de wet vast in de Senaat: met 49 tegen 50 stemmen kwam er geen debat, terwijl daarvoor 60 stemmen nodig waren.

Senatoren van beide partijen zeiden dat de strijd niet over die spelregels zelf ging. Het struikelblok waren volgens DL News Democraten die topbestuurders en hun families willen verbieden aan crypto te verdienen, zoals de familie Trump.

Er rest nog één kans: de weken na de verkiezingen, waarin het oude Congres nog vergadert. Haalt de wet het niet voor 3 januari, dan vervalt hij en moet het nieuwe Congres opnieuw beginnen.

Bij een Democratisch Huis wordt dat lastig, want Democraten leiden dan de commissies die zulke wetten schrijven. Republikeins senator Cynthia Lummis waarschuwde al dat de volgende echte kans dan mogelijk pas in 2030 komt.

Tot die tijd moet de sector het doen met de toezichthouders. De SEC onder Paul Atkins en de CFTC onder Michael Selig, allebei door Trump benoemd, werken aan eigen cryptoregels, maar een volgende regering kan die makkelijker terugdraaien dan een wet.

De midterms veranderen daar op korte termijn weinig aan, want beide voorzitters blijven zitten. Wel moet bij een Democratische Senaat elke nieuwe benoeming langs een vijandige meerderheid, terwijl bij beide toezichthouders nog zetels leeg zijn.

Ook de strategische Bitcoinreserve blijft bestaan. Trump richtte die in maart 2025 per decreet op met in beslag genomen Bitcoins. Het decreet laat ruimte om er Bitcoins bij te kopen zolang dat de belastingbetaler niets kost, maar dat is tot nu toe niet gebeurd.

Een wet die de reserve vastlegt, is er nog niet. Een voorstel daarvoor kwam in september door een commissie van het Huis, maar moet nog door beide kamers. Bij een Democratisch Congres wordt dat lastig, net als het plan van Lummis om de overheid 1 miljoen Bitcoin te laten kopen.