Beurs Indonesië keldert 12 procent na waarschuwing MSCI

De aandelenbeurs van Indonesië is vrijdag ingestort na een zware waarschuwing van indexaanbieder MSCI. De belangrijkste beursindex verloor bijna 12 procent, de grootste daling op één dag sinds de Aziatische financiële crisis van 1998.

Beleggers vrezen dat Indonesië zijn status als ‘opkomende markt’ verliest, waardoor miljarden dollars aan buitenlandse investeringen uit het land kunnen verdwijnen.

Indonesische beurs beleeft zwaarste dag sinds 1998

De Jakarta Composite Index, de belangrijkste aandelenindex van Indonesië, kelderde vrijdag met bijna 12 procent. De verkoopgolf was zo heftig dat de beurshandel tijdelijk dertig minuten werd stilgelegd.

Voor Indonesische beleggers komt de klap boven op een toch al bijzonder slecht beursjaar. De belangrijkste aandelenindex is sinds het begin van 2026 ongeveer 40 procent gedaald. Daarmee behoort de Indonesische aandelenmarkt tot de slechtst presterende ter wereld.

Ook de Indonesische munt staat zwaar onder druk. De roepia verloor dit jaar ongeveer acht procent van zijn waarde tegenover de Amerikaanse dollar en naderde vrijdag een historisch dieptepunt. Daarnaast daalden de obligatiekoersen, wat wijst op toenemende zorgen over de financiële markten van het land.

De directe aanleiding voor de paniek is een waarschuwing van MSCI, een belangrijke aanbieder van internationale beursindexen. Het bedrijf overweegt Indonesië zijn huidige status als opkomende markt af te nemen.

Dat kan grote gevolgen hebben, omdat wereldwijd enorme bedragen worden belegd via fondsen die de indexen van MSCI volgen.

MSCI dreigt Indonesië uit belangrijke beursindexen te zetten

MSCI overweegt Indonesië niet alleen te degraderen, maar het land zelfs buiten de gebruikelijke categorieën voor opkomende en kleinere aandelenmarkten te plaatsen.

Normaal gesproken zou een land dat zijn status als opkomende markt verliest, kunnen terugvallen naar de categorie frontier markets. Dat zijn kleinere aandelenmarkten die minder toegankelijk zijn voor internationale beleggers.

Maar MSCI vindt de problemen in Indonesië zo ernstig dat het direct een zogenoemde standalone-status overweegt. Daarmee zou het land buiten de belangrijkste internationale indexen voor opkomende en kleinere markten vallen.

De zorgen gaan vooral over de gebrekkige transparantie op de Indonesische aandelenmarkt. Bij verschillende beursgenoteerde bedrijven is onvoldoende duidelijk wie de aandelen daadwerkelijk bezit. Daarnaast bestaan vermoedens van gecoördineerde aandelenhandel en vindt MSCI dat toezichthouders onvoldoende optreden tegen misstanden.

Indonesië heeft al hervormingen aangekondigd, waaronder strengere regels voor het openbaar maken van aandeelhouders en hogere eisen aan het aantal aandelen dat vrij verhandelbaar is. Volgens MSCI willen grote beleggers echter eerst zien dat deze maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd en resultaat opleveren.

De indexaanbieder verzamelt de komende maanden reacties van marktpartijen en neemt uiterlijk eind juni 2027 een definitief besluit. Als er voor die tijd geen duidelijke verbetering zichtbaar is, dreigt Indonesië zijn huidige status te verliezen.

Miljarden dollars kunnen Indonesië verlaten

Vooral de mogelijke uitstroom van buitenlands kapitaal baart beleggers zorgen. Veel internationale beleggingsfondsen volgen automatisch de samenstelling van MSCI-indexen. Als Indonesië daaruit verdwijnt, moeten deze fondsen mogelijk hun Indonesische aandelen verkopen.

Volgens berekeningen van Mirae Asset Sekuritas Indonesia kan een verlaging naar de standalone-status leiden tot een uitstroom van ongeveer 3 miljard dollar. Citigroup verwacht zelfs dat het bedrag kan oplopen tot enkele miljarden dollars meer.

Buitenlandse beleggers trekken zich bovendien al langer terug uit Indonesië. Sinds het begin van 2026 hebben internationale fondsen per saldo ongeveer 4,9 miljard dollar uit Indonesische aandelen gehaald. Daarmee dreigt het slechtste jaar ooit voor buitenlandse investeringen op de lokale beurs.

Volgens analisten van Citigroup zou een directe verlaging naar de standalone-status extra zwaar uitpakken. Bij een gewone degradatie naar frontier market kunnen kleinere beleggingsfondsen nog Indonesische aandelen kopen. Bij een standalone-status valt ook die mogelijke vraag grotendeels weg.

De Indonesische beurs heeft laten weten opheldering te willen van MSCI. Volgens de beursautoriteiten zijn al belangrijke hervormingen doorgevoerd. De financiële toezichthouder benadrukt eveneens dat er harder wordt opgetreden tegen marktmanipulatie.

Zo zijn boetes van in totaal 1,5 biljoen roepia, ongeveer 83 miljoen dollar, opgelegd aan betrokkenen bij vermoedelijke manipulatie rond PT Dian Swastatika Sentosa. Ook bij de beursgangen van Barito Renewables Energy en Petrindo Jaya Kreasi zijn onregelmatigheden vastgesteld.

De problemen vergroten de druk op president Prabowo Subianto, die buitenlandse investeerders juist wil overtuigen van de economische kansen in Indonesië. Zijn regering krijgt daarnaast kritiek op de financiering van een omvangrijk programma voor gratis maaltijden, zorgen over de onafhankelijkheid van de centrale bank en de groeiende invloed van de staat op belangrijke bedrijfstakken.

MSCI houdt ondertussen vast aan bestaande beperkingen op wijzigingen in Indonesische beursindexen. Nieuwe aandelen worden voorlopig niet zomaar toegevoegd en bepaalde bestaande wegingen mogen niet worden verhoogd.

Een andere grote indexaanbieder, FTSE Russell, bevestigde eerder deze maand juist dat Indonesië voorlopig zijn status als opkomende markt behoudt. De komende maanden zullen daarom bepalend zijn voor de vraag of Jakarta internationale beleggers opnieuw vertrouwen kan geven.