Brussel grijpt in: noodplan moet Europa behoeden voor kerosinetekort

De Europese Commissie heeft vandaag een groot noodpakket gepresenteerd om een dreigend tekort aan vliegtuigbrandstof en diesel af te wenden. De maatregelen zijn een direct antwoord op de energiecrisis die is ontstaan door de oorlog met Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz.

AccelerateEU moet tanks gevuld houden

Het plan heet AccelerateEU en zet vol in op coördinatie tussen de lidstaten. Brussel wil gezamenlijk de gasvoorraden vullen, olievoorraden vrijgeven en nationale noodmaatregelen op één lijn krijgen om de aanvoer van kerosine en diesel veilig te stellen.

“Coördinatie is de sleutel”, schrijft de Commissie in een persbericht. Dat betekent concreet dat landen hun strategische voorraden kunnen delen, zodat vliegvelden en tankstations niet droog komen te staan.

Daarnaast komt er een nieuw ‘fuel observatory’ dat de brandstofmarkt nauwlettend in de gaten houdt. De EU onderzoekt ook of het vliegtuigbrandstof kan importeren uit de Verenigde Staten om het gat op te vangen.

Commissievoorzitter Ursula von der Leyen benadrukt dat de oplossing op lange termijn elders ligt. “We moeten de omslag naar eigen, schone energie versnellen. Dat geeft ons energie-onafhankelijkheid en veiligheid, en zorgt dat we geopolitieke stormen beter kunnen doorstaan.”

Zes weken kerosine op de plank

De urgentie is groot. Het hoofd van het Internationaal Energieagentschap, Fatih Birol, waarschuwde vorige week dat Europa nog “misschien zes weken of zo aan vliegtuigbrandstof” heeft als de aanvoer geblokkeerd blijft.

Europa importeert 30 tot 40 procent van zijn kerosine en ongeveer de helft daarvan komt via het Midden-Oosten. Kerosine is een brandstof die uit ruwe olie wordt gedestilleerd, waardoor de luchtvaart direct afhankelijk is van de olie-aanvoer.

Door de sluiting van de Straat van Hormuz, waar normaal een vijfde van de wereldwijde olie doorheen stroomt, knijpt die toevoer nu dicht. Voor Iran is de zeestraat uitgegroeid tot een politiek drukmiddel. Het land gebruikt de olietoevoer om de Verenigde Staten en Europa onder druk te zetten in het conflict.

De gevolgen zijn al voelbaar in de luchtvaart. Lufthansa schrapte gisteren 20.000 vluchten tussen mei en oktober om brandstof te besparen. De Duitse maatschappij stelt dat de prijs van kerosine sinds het uitbreken van de oorlog is verdubbeld.

KLM schrapte vorige week 160 vluchten voor de komende maand. Ook maatschappijen in Azië en de Pacific trekken aan de rem of verhogen hun prijzen.

Verplichte noodvoorraad in de maak

De Commissie kijkt ook vooruit. Transportcommissaris Apostolos Tzitzikostas zei eerder deze week dat Brussel onderzoekt of lidstaten verplicht een minimale noodvoorraad kerosine moeten aanhouden.

“We moeten ook klaar zijn voor toekomstige schokken”, aldus Tzitzikostas. Van acute tekorten is volgens hem nog geen sprake, al staan de voorraden in delen van Europa wel onder druk.