Fout in Ethereum-software Prysm zorgde begin december voor netwerkvertraging

Begin december ondervond het Ethereum-netwerk tijdelijke prestatieproblemen door een technische fout in de consensussoftware Prysm. Uit een analyse achteraf van Ethereum-ontwikkelaar Terence Tsao blijkt dat de bug al weken eerder was geïntroduceerd, maar pas op 4 december daadwerkelijk werd geactiveerd op het hoofdnetwerk.

Ethereum is een wereldwijd netwerk van computers, ook wel nodes genoemd, die samen transacties verwerken en beveiligen. Deze nodes maken gebruik van verschillende softwareprogramma’s, zogeheten clients. Prysm is één van die clients en wordt door een aanzienlijk deel van het netwerk gebruikt.

Wat veroorzaakte de storing?

De fout in Prysm ontstond bij het verwerken van informatie van nodes die niet volledig waren gesynchroniseerd. Hierdoor begon de software oude delen van de blockchain opnieuw te berekenen, in plaats van gebruik te maken van de meest recente gegevens. Dit zorgde voor een hoge belasting van de systemen en leidde tot merkbare vertragingen binnen het netwerk.

Als gevolg hiervan werden gedurende meerdere uren minder nieuwe blokken verwerkt dan normaal. De deelname van validators, partijen die transacties controleren en bevestigen, daalde tot ongeveer 75 procent. In totaal liepen validators naar schatting 382 ether mis aan beloningen.

Bug bleef onopgemerkt op testnet

De bug werd ongeveer een maand voor het incident toegevoegd aan Prysm en draaide in die periode al op testnetten. Dit zijn speciale testomgevingen waarin nieuwe software wordt uitgeprobeerd voordat deze op het echte Ethereum-netwerk wordt ingezet. Omdat de specifieke omstandigheden die de fout activeerden zich daar niet voordeden, bleef het probleem onopgemerkt.

Volgens ontwikkelaars laat dit zien dat testnetten essentieel zijn, maar niet alle mogelijke scenario’s kunnen voorspellen.

Snelle maatregelen beperkten de schade

Na het incident kregen node-operators instructies om tijdelijke oplossingen toe te passen, terwijl ontwikkelaars werkten aan een definitieve software-update voor Prysm. Daardoor bleef de impact op het netwerk relatief beperkt.

Toch wijzen ontwikkelaars erop dat de gevolgen veel groter hadden kunnen zijn. Prysm heeft een aandeel van ongeveer 17,6 procent binnen het Ethereum-netwerk. De meest gebruikte client, Lighthouse, wordt door meer dan 52 procent van de nodes gebruikt. Als juist die software was getroffen, had dit kunnen leiden tot ernstigere verstoringen, zoals het tijdelijk wegvallen van transactiefinaliteit.

Belang van clientdiversiteit

Het incident onderstreept het belang van zogeheten clientdiversiteit binnen Ethereum. Door meerdere verschillende softwareclients te gebruiken, wordt het risico verkleind dat één fout het hele netwerk raakt. Tegelijkertijd waarschuwen ontwikkelaars dat de dominante positie van Lighthouse een potentieel risico vormt.

Eerdere gebeurtenissen, zoals tijdelijke problemen met transactiefinaliteit na een grote Ethereum-update in 2023, laten zien dat ook volwassen blockchainnetwerken kwetsbaar blijven voor technische fouten.