Chinees bedrijf achter ASML-spionagezaak wil nu miljarden ophalen op beurs

Een Chinees technologiebedrijf dat nauw verbonden is met een van de grootste spionagezaken uit de geschiedenis van ASML wil naar de beurs. Dongfang Jingyuan heeft een notering aangevraagd in Shanghai en mikt volgens berichtgeving op een waardering van omgerekend ongeveer 1,3 tot 1,9 miljard euro.

Opvallend is vooral wie het bedrijf leidt. CEO Zongqiang Yu werkte eerder bij ASML en stond later aan het hoofd van Xtal, een Amerikaans bedrijf dat volgens een Amerikaanse rechtszaak op grote schaal bedrijfsgeheimen van de Nederlandse chipmachinebouwer gebruikte.

Niet de machines, maar de kennis eromheen

Dongfang Jingyuan vormt volgens marktkenners geen directe bedreiging voor de kerntechnologie van ASML. Het bedrijf bouwt geen volwaardige lithografiemachines die rechtstreeks concurreren met de systemen van ASML.

De waarde zit vooral in zogenoemde computational lithography. Dat is software waarmee chipfabrikanten berekenen hoe patronen op een chip moeten worden belicht en hoe afwijkingen tijdens de productie kunnen worden gecorrigeerd.

Die technologie klinkt minder spectaculair dan een complete chipmachine, maar is cruciaal voor efficiënte productie. Juist daardoor kan Dongfang een nuttige rol spelen binnen de snelgroeiende Chinese chipindustrie. China probeert steeds meer onderdelen van de halfgeleiderketen zelf te ontwikkelen nu toegang tot westerse technologie wordt beperkt.

ASML won rechtszaak, maar zag geld nooit terug

Yu richtte na zijn vertrek bij ASML twee bedrijven op: Xtal in Silicon Valley en Dongfang Jingyuan in China. Xtal nam tientallen ervaren ingenieurs en onderzoekers aan, waaronder voormalige medewerkers van een ASML-dochter.

ASML stapte in 2016 naar de rechter vanwege diefstal van bedrijfsgeheimen. Het bedrijf kreeg uiteindelijk een schadevergoeding van 845 miljoen dollar toegewezen, destijds een van de grootste vonnissen in een Amerikaanse zaak over handelsgeheimen.

Dat geld kwam echter nooit volledig bij ASML terecht. Xtal ging failliet, waardoor de schadevergoeding niet kon worden geïnd. Nu volgt een opvallend nieuw hoofdstuk. Het Chinese zusterbedrijf van Yu probeert via de beurs juist toegang te krijgen tot nieuw kapitaal.

China stoomt op

De mogelijke beursgang laat vooral zien hoe China probeert een eigen ecosysteem rond chipproductie op te bouwen, ook op onderdelen waar ASML traditioneel sterk is. Dat gebeurt terwijl China door Amerikaanse en Nederlandse exportbeperkingen steeds minder toegang heeft tot de meest geavanceerde chipmachines en technologie. 

Tegelijkertijd boekt het land wel vooruitgang met eigen DUV-systemen, lithografiesoftware en onderdelen voor toekomstige EUV-machines, al loopt het op cruciale gebieden zoals optica, precisie en betrouwbaarheid nog duidelijk achter op ASML en zijn Europese partners.

Onlangs haalde het Chinese chipbedrijf CXMT bij zijn beursgang in Shanghai ook al miljarden op. Het is dus duidelijk dat er veel kapitaal beschikbaar is in China om de chip-achterstand met het Westen in te halen.