Europa wil cryptoderivaten aan banden leggen: maximale hefboom van twee dreigt

De Europese toezichthouder ESMA wil ingrijpen in de handel in cryptoderivaten zoals Bitcoin (BTC) futures. De plannen zijn ingrijpend: de maximale hefboom zou terug moeten naar twee, beleggers krijgen verplichte risicowaarchuwingen en onervaren traders worden mogelijk geweerd. Voor Europese cryptobeleggers die gewend zijn aan hefbomen van 50x of 100x, verandert er straks fundamenteel iets.

Waarom ESMA ingrijpt

De aanleiding is helder. Bij cryptofutures kunnen beleggers met geleend geld inzetten op koersbewegingen. Met een hefboom van honderd hoeft de koers slechts 1% de verkeerde kant op te bewegen om je volledige inleg kwijt te zijn. Bij vergelijkbare financiële producten verliest meer dan 70% van de gebruikers geld.

De roep om actie werd sterker na de flashcrash eerder dit jaar. Beleggers gokten massaal op stijgende prijzen met hoge hefbomen. Toen de markt draaide, werden posities automatisch geliquideerd, wat een kettingreactie van verkopen veroorzaakte. Bitcoin verloor daarna meer dan de helft van zijn waarde en raakte miljoenen beleggers, waaronder veel Nederlanders.

Wat verandert er concreet?

ESMA wil cryptoderivaten gelijkstellen aan bestaande risicovolle beleggingsproducten. Dat betekent een maximale hefboom van twee in plaats van de tientallen of zelfs honderden die nu gangbaar zijn. Daarnaast moeten aanbieders duidelijker waarschuwen over verliezen en komen er strengere eisen voor wie deze producten mag aanbieden en aan wie.

De impact is groot. Op grote cryptobeurzen wordt inmiddels een veelvoud meer verhandeld in derivaten dan in daadwerkelijke cryptomunten. Derivaten zijn de motor van de speculatie en ESMA wil die motor flink terugschroeven.

Nederlandse platforms en Deribit in het vizier

Platforms als Coinbase, Kraken en het Nederlandse Deribit, een van de grootste cryptooptiebeurzen ter wereld, zullen zich moeten aanpassen als de regels doorgaan. Voor Deribit, dat vanuit Panama opereert maar veel Europese gebruikers bedient, kan het extra gevolgen hebben. ESMA stelt dat buitenlandse platforms juridische risico’s lopen zodra zij ook maar één Europese gebruiker bereiken via reclame of apps.

Tegelijkertijd proberen sommige partijen juist een Europese vergunning te krijgen om binnen de regels te blijven opereren. De scheidslijn tussen gereguleerde en ongereguleerde derivatenhandel wordt de komende maanden een stuk scherper.

Reclame en bonussen aan banden

ESMA kijkt niet alleen naar de producten maar ook naar de marketing. Cryptoplatforms mogen mogelijk geen bonussen of beloningen meer aanbieden om handel te stimuleren. Advertenties moeten duidelijker waarschuwen voor risico’s. Vooral jongeren en onervaren beleggers die via influencers en sociale media in aanraking komen met cryptoderivaten zijn een punt van zorg.

De AFM houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en stelt dat deze producten alleen geschikt zijn voor een kleine groep ervaren beleggers.

Wat betekent dit voor de cryptomarkt?

Als de plannen doorgaan, wordt Europa een stuk minder aantrekkelijk voor speculatieve cryptohandel. Traders die gewend zijn aan hoge hefbomen zullen uitwijken naar platforms buiten de EU of simpelweg minder handelen. Dat kan op korte termijn leiden tot lagere handelsvolumes op Europese platforms.

Tegelijkertijd kan het de markt op langere termijn stabieler maken. Minder hefboom betekent minder liquidaties, minder kettingreacties en minder flashcrashes. Voor beleggers die in het verleden hun inleg verloren door extreme hefboomposities, komen de regels misschien te laat. Voor wie nog moet instappen, bieden ze juist bescherming.