De carry trade uitgelegd: waarom de Japanse yen zijn aantrekkingskracht verliest

De Japanse yen was jarenlang een van de populairste munten om goedkoop geld mee te lenen. Beleggers leenden yen tegen een zeer lage rente en investeerde dat geld vervolgens in landen en beleggingen waar de rente veel hoger lag. Deze strategie staat bekend als de carry trade.

Maar dat verdienmodel begint te veranderen. De Bank of Japan (BoJ) heeft afscheid genomen van de negatieve rente en verhoogt de rente. Daardoor wordt lenen in yen duurder en neemt het mogelijke rendement van de carry trade af.

Dat is niet alleen belangrijk voor de Japanse munt. Als grote groepen beleggers hun carry trades tegelijkertijd afbouwen, kan dat leiden tot gedwongen verkopen van aandelen, obligaties en andere risicovolle beleggingen.

Hoe werkt de yen carry trade?

Het principe achter een carry trade is relatief eenvoudig. Een belegger leent geld in een land waar de rente laag is en investeert dat vervolgens in een land waar de rente hoger ligt. Het verschil tussen beide rentes vormt de potentiële winst.

Stel dat een belegger 1 miljoen yen leent tegen een rente van één procent. Het geld wordt omgewisseld naar dollars en vervolgens belegd tegen een rendement van vier procent. Zolang de wisselkoers gelijk blijft, houdt de belegger grofweg drie procent aan renteverschil over.

Dat klinkt aantrekkelijk, maar er zit een belangrijke voorwaarde aan: de yen mag niet plotseling sterk stijgen.

Wanneer een belegger uiteindelijk zijn dollars weer naar yen moet omwisselen om de lening terug te betalen, kan een sterkere yen de volledige rentewinst wegvagen. Bij een grote beweging kan zelfs een fors verlies ontstaan.

Juist daarom was Japan jarenlang zo aantrekkelijk. De rente was extreem laag en beleggers konden lange tijd relatief goedkoop in yen lenen.

Bewegingen in de yen kunnen wereldwijd de beurs raken. Download de Newsbit-app en blijf op de hoogte.

Hogere Japanse rente verandert het speelveld

Die situatie is inmiddels aan het veranderen. De BoJ beëindigde in maart 2024 zijn negatieve rentebeleid en is daarna begonnen met het verhogen van de rente.

Voor carry traders heeft dat twee gevolgen. Allereerst wordt het duurder om yen te lenen. Het renteverschil met landen zoals de Verenigde Staten wordt daardoor kleiner, waardoor er minder winst overblijft.

Daarnaast is het risico op een plotseling sterkere yen toegenomen. Japanse autoriteiten hebben sinds 2022 meerdere keren ingegrepen op de valutamarkt om een zwakke yen te ondersteunen. Een onverwachte stijging van de Japanse munt kan carry trades daardoor snel verliesgevend maken.

Sommige beleggers kijken daarom inmiddels naar alternatieven. Bloomberg noemt onder meer de Zwitserse frank en de Chinese offshore yuan. Beide munten combineren relatief lage financieringskosten met een volgens strategen gunstiger verhouding tussen rendement en valutarisico.

Waarom een sterkere yen financiële markten kan raken

Het grootste gevaar ontstaat wanneer veel beleggers tegelijkertijd besluiten hun carry trade te sluiten.

Om een yenlening terug te betalen, moeten beleggers eerst de belegging verkopen waarvoor ze het geleende geld hebben gebruikt. Vervolgens moeten ze met de opbrengst yen kopen.

Daardoor kunnen twee bewegingen elkaar versterken. Aandelen, obligaties of andere beleggingen worden verkocht, terwijl tegelijkertijd de vraag naar yen stijgt. De yen wordt daardoor sterker, waardoor carry trades die nog openstaan nóg minder aantrekkelijk worden.

Beleggers kunnen vervolgens gedwongen worden om eveneens te verkopen. Zeker wanneer ze met geleend geld handelen en extra onderpand moeten storten zodra hun verliezen oplopen.

Zo kan een relatief kleine beweging op de valutamarkt uiteindelijk leiden tot verkoopdruk op aandelenmarkten over de hele wereld.

In 2024 ging het al een keer mis

Hoe snel dat kan gaan, werd duidelijk in de zomer van 2024. De Bank of Japan verhoogde toen de rente en gouverneur Kazuo Ueda hintte op verdere verhogingen.

Beleggers begonnen daarop massaal posities af te bouwen die met goedkope yen waren gefinancierd. Tussen 31 juli en 5 augustus steeg de yen ongeveer acht procent tegenover de Amerikaanse dollar.

De beweging op de aandelenmarkt was nog groter. De Japanse Nikkei 225 verloor in dezelfde periode ongeveer negentien procent. Ook populaire carry trade munten kregen klappen. De Mexicaanse peso verloor ongeveer dertien procent tegenover de yen.

De gebeurtenis liet zien waarom beleggers de Japanse rente nauwlettend volgen. Het gaat niet alleen om Japan. Een snelle stijging van de yen kan posities raken die met geleend Japans geld over de hele wereld zijn opgebouwd.

Hoe groot is de yen carry trade?

Precies bepalen hoeveel geld via carry trades is belegd, is vrijwel onmogelijk. De strategie kan worden uitgevoerd via leningen, valuta, derivaten en allerlei andere financiële constructies.

Onderzoekers van de Bank for International Settlements (BIS) schatten in 2024 dat ongeveer 200 biljoen yen aan netto yenaanbod was opgenomen door niet-bancaire marktpartijen. Destijds kwam dat neer op ongeveer 1,3 biljoen dollar.

Dat bedrag bestaat niet volledig uit carry trades. Er zitten bijvoorbeeld ook buitenlandse beleggers tussen die valutarisico’s op Japanse beleggingen afdekken. Het geeft wel een idee van de enorme omvang van internationale posities waarin de yen een rol speelt.

Recente cijfers laten ondertussen zien dat speculanten voorzichtiger worden. Hedgefondsen hebben hun netto shortposities in yenfutures en opties sinds eind juni met bijna twee derde afgebouwd. Eind juni stonden deze posities nog op het hoogste niveau in negentien jaar.

Dat past bij een markt waarin de yen langzaam een deel van zijn oude aantrekkingskracht als goedkope financieringsmunt verliest. Hoe verder de Japanse rente stijgt en hoe groter het risico op een sterkere yen wordt, hoe minder vanzelfsprekend de carry trade wordt.