Qatar roept Golfstaten op samen Iran-oorlog te stoppen

Qatar roept de Golfstaten op om gezamenlijk te werken aan een einde aan de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran. Premier Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani zegt dat landen in de regio meer verantwoordelijkheid moeten nemen om verdere escalatie te voorkomen en de stabiliteit te herstellen.

Qatar speelt daarbij zelf een belangrijke rol als bemiddelaar. Volgens Al-Thani worden via zijn land berichten uitgewisseld tussen Washington en Teheran. De diplomatieke inspanningen komen op een belangrijk moment, want Donald Trump spreekt deze week in New York met leiders van zes Golfstaten over het verdere verloop van de oorlog.

Een belangrijk onderdeel van de gesprekken is de Straat van Hormuz. De oorlog heeft de scheepvaart door deze belangrijke zeeroute zwaar verstoord, met grote gevolgen voor de handel en energie-export uit de Golfregio.

Qatar wil Golfstaten gezamenlijk laten optreden

Al-Thani deed zijn uitspraken zondag tijdens het Qatar Economic Forum in New York, dat plaatsvindt rond de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

“We hopen dat deze oorlog voor iedereen een wake-upcall is”, zei de Qatarese premier. “We moeten als regio gezamenlijk en verantwoordelijk optreden.”

Volgens hem zijn meer landen nodig die proberen de strijdende partijen dichter bij elkaar te brengen. Qatar is al een van de belangrijkste bemiddelaars en geeft berichten door tussen de Verenigde Staten en Iran.

De diplomatie lijkt deze week verder te worden opgevoerd. Trump ontmoet tijdens de VN-bijeenkomst leiders uit Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Bahrein, Koeweit en Oman. De Amerikaanse president heeft gezegd dat zijn verdere aanpak van de oorlog mede zal afhangen van wat hij tijdens die gesprekken hoort.

Trump staat open voor gesprek met Iraanse president

Tegelijkertijd lijkt er voorzichtig ruimte te ontstaan voor rechtstreeks overleg tussen Washington en Teheran. Trump zei zondag dat hij waarschijnlijk openstaat voor een ontmoeting met de Iraanse president Masoud Pezeshkian, die eveneens voor de VN-bijeenkomst naar New York wordt verwacht.

Iran heeft dit weekend via Qatar voorwaarden aan de Verenigde Staten doorgegeven voor het beëindigen van de oorlog. De regering-Trump bestudeert die voorstellen momenteel.

Voor de Golfstaten staat veel op het spel. Niet alleen zijn verschillende landen in de regio zelf getroffen door aanvallen, ook hun energie-export en handelsroutes staan onder druk.

Vooral het herstellen van de scheepvaart door de Straat van Hormuz is belangrijk. De route is cruciaal voor de uitvoer van olie en gas uit de Golfregio. De oorlog heeft het scheepvaartverkeer door de zeestraat sterk teruggedrongen en de kosten voor transport en verzekeringen opgedreven.

Nieuwe aanvallen vergroten druk op Golfstaten

De oproep van Qatar komt terwijl de spanningen rond Saudi-Arabië opnieuw oplopen. De door Iran gesteunde Houthi’s hebben hun aanvallen op het land de afgelopen weken opgevoerd. Zondag waarschuwden Amerikaanse ambassades in de regio opnieuw na een raketaanval op Riyad.

De onrust raakt ook de energie-infrastructuur. Volgens de aangeleverde bron werd vorige week de belangrijke East-West pijpleiding van Saudi-Arabië stilgelegd na een droneaanval die volgens de Saudische regering vanuit Irak kwam.

Die pijpleiding is juist belangrijk omdat Saudi-Arabië daarmee olie naar de Rode Zee kan vervoeren zonder gebruik te maken van de Straat van Hormuz. Problemen met deze alternatieve route vergroten daardoor de kwetsbaarheid van de wereldwijde olievoorziening.

Qatar kiest voorlopig voor een andere aanpak. Energieminister Saad Al-Kaabi zei tijdens het forum dat zijn land niet van plan is nieuwe gaspijpleidingen aan te leggen om Hormuz te omzeilen. Volgens hem blijft de zeestraat ook op langere termijn onmisbaar voor de energie-export uit de regio.