Dertig jaar goedkoop geld voorbij: Japanse rente op 3 procent

De wereldwijde obligatiemarkt staat opnieuw onder druk. Dinsdag steeg de Japanse 10-jaarsrente kortstondig naar 3 procent. Dat is het hoogste niveau sinds 1996 en een duidelijk signaal dat de verkoopgolf in staatsobligaties niet langer alleen een Amerikaans probleem is.

Ook in de Verenigde Staten liepen de rentes verder op. De Amerikaanse 10-jaarsrente steeg naar 4,78 procent, terwijl de 30-jaarsrente 5,27 procent aantikte.

Inflatieangst keert terug

De directe aanleiding is een combinatie van factoren. De spanning in het Midden-Oosten is opnieuw opgelopen, waardoor olieprijzen hoog blijven. Dat voedt de angst dat inflatie hardnekkiger wordt dan centrale banken hopen.

Daarom prijst de markt een grotere kans in dat centrale banken de rente verder moeten verhogen. Volgens Andrew Pease van Russell Investments is dat precies wat we nu zien. Beleggers rekenen op een hogere kans op renteverhogingen.

Maar het probleem gaat dieper. Overheden blijven veel lenen op een moment waarop financieringskosten stijgen. Zoals Standard Chartered-strateeg Eric Robertsen het samenvat. De begrotingssituatie verbetert nergens en de lange rente heeft daardoor geen duidelijk anker.

Bessent zet Japan onder druk

Opvallend was de rol van Scott Bessent. De Amerikaanse minister van Financiën sprak maandag met de Japanse minister van Financiën Satsuki Katayama en BoJ-gouverneur Kazuo Ueda tijdens de G20-bijeenkomst in de VS.

Volgens Japanse staatsmedia gaf Bessent daar het signaal dat Japan de rente binnenkort moet verhogen. Later zei hij tegen CNBC dat hij informatie heeft die de markt niet heeft, en dat hij gelooft dat de Japanse regering en centrale bank stappen zullen zetten die leiden tot een sterkere yen.

Dat is een bijzondere uitspraak. De markt rekende al op een renteverhoging van 0,25 procentpunt door de Bank of Japan op 18 september. Maar Bessent zette die verwachting extra kracht bij.

Zwakke yen wordt politiek probleem

Japan zit in een lastige positie. Premier Sanae Takaichi wil juist veel uitgeven, onder andere via stimuleringsmaatregelen, defensie-uitgaven en een omstreden verlaging van de consumptiebelasting.

Dat voedt zorgen over de houdbaarheid van de Japanse begroting. Tegelijkertijd blijft de yen zwak. Japan en de VS grepen in juli en augustus gezamenlijk in op de valutamarkt om de yen te steunen. Japan gaf daarbij omgerekend 96,4 miljard dollar uit.

Toch is meer dan de helft van die winst alweer verdwenen.