Europa werkt aan digitale euro: privacy blijft heet hangijzer

De digitale euro komt steeds dichterbij. Europese instellingen steunen het plan van de Europese Centrale Bank (ECB), maar over details als privacy en spaarsaldi wordt nog stevig onderhandeld. De centrale vraag: hoe maak je een digitaal alternatief voor contant geld dat zowel veilig als breed geaccepteerd is?

Officieel betaalmiddel, online én offline

De digitale euro moet wettig betaalmiddel worden in de Europese Unie. Dat betekent dat winkels en bedrijven hem in principe moeten accepteren. De munt moet werken met én zonder internetverbinding, zodat ook offline betalingen mogelijk blijven.

Er is brede steun voor sterke privacybescherming, toegang voor mensen zonder bankrekening en een solide gegevensbescherming. De Europese Commissie benadrukt dat deze elementen waarschijnlijk niet meer veranderen.

Privacy versus toezicht: zoeken naar balans

Het grootste discussiepunt blijft privacy. Burgers willen anonimiteit zoals bij contant geld, terwijl overheden witwassen en fraude willen kunnen opsporen. Financieel expert Apostolos Thomadakis noemt het een “politiek mijnenveld”.

Er lijkt een compromis in de maak: beperkte anonimiteit bij kleine transacties en streng toezicht bij grotere betalingen. Daarmee moet de digitale euro zowel veilig als praktisch inzetbaar zijn.

Hoeveel mag je aanhouden?

Een andere open vraag is hoeveel digitale euro’s mensen straks maximaal mogen bezitten. Te veel spaargeld buiten banken kan het financiële systeem verstoren. Die limiet wordt dus cruciaal.

Ook is nog onduidelijk of winkels verplicht worden de digitale euro te accepteren, welke kosten betaaldienstverleners mogen rekenen en hoe ver de privacy precies reikt bij online gebruik.

Hybride model moet stabiliteit garanderen

Volgens consumentenorganisatie BEUC is er brede steun voor een hybride model met zowel online als offline betalingen. Zo blijft het systeem stabiel en toegankelijk, ook als het internet uitvalt of banken tijdelijk niet bereikbaar zijn.

Geopolitieke druk: Europa moet opschieten

De Europese haast komt niet uit het niets. Stablecoins uit onder meer de VS winnen terrein en bedreigen de monetaire autonomie van Europa. ECB-president Christine Lagarde waarschuwde onlangs voor kapitaalvlucht als Europa te laat is.

Wereldwijd werken 137 landen aan digitale centrale bankmunten. China loopt voorop: vanaf 2026 mogen Chinese banken rente betalen op digitale yuan-tegoeden. Europa wil die achterstand niet verder laten oplopen.

Wetgeving bepaalt de timing

De timing is nu cruciaal. Zonder wetgeving kunnen proefprojecten niet starten en kunnen winkeliers niet worden verplicht om digitale euro’s te accepteren. De komende jaren bepalen of het project écht van de grond komt en of burgers het gaan vertrouwen.