Donald Trump neemt groot risico in Iran-oorlog, dit kan verkeerd aflopen

De Verenigde Staten sturen duizenden extra militairen naar het Midden-Oosten, maar volgens meerdere analisten is dat geen duidelijk teken dat een grondoorlog echt op handen is. Het doel lijkt vooral om Iran onder druk te zetten en naar de onderhandelingstafel te dwingen. Toch schuilt daar volgens experts juist een groot gevaar in: meer militaire druk kan de weg naar vrede ook verder blokkeren.

Voorlopig reageren de financiële markten niet positief. De olieprijs staat vandaag weer een stuk hoger, terwijl risicobeleggingen onder druk staan. Bitcoin, goud en zilver daalden flink.

Meer troepen als drukmiddel

Volgens analisten gebruikt Donald Trump de militaire opbouw vooral als hefboom. De boodschap aan Teheran lijkt: sluit snel een deal, of de gevolgen worden zwaarder.

Dat geeft Washington meer opties. Niet alleen om militair toe te slaan, maar ook om vanuit een sterkere positie te onderhandelen. In theorie klinkt dat logisch. In de praktijk is het veel ingewikkelder, omdat Iran daar heel anders naar kijkt.

Voor Teheran voelt extra Amerikaanse druk namelijk niet als uitnodiging tot overleg, maar als vernedering en bedreiging. En juist daardoor kan de Iraanse bereidheid om concessies te doen verder afnemen.

Standpunten liggen nog ver uit elkaar

Het grootste probleem is dat beide kampen nog mijlenver uit elkaar liggen.

De Verenigde Staten willen onder meer:

• een volledige stop op het Iraanse nucleaire programma
• zware beperkingen op Iraanse raketten
• herstel van veilige doorgang door de Straat van Hormuz

Iran eist juist:

• herstelbetalingen voor de oorlog
• erkenning van zijn soevereiniteit over de Straat van Hormuz
• een einde aan de militaire druk zonder eenzijdige vernedering

Dat maakt een snelle diplomatieke doorbraak onwaarschijnlijk. Zelfs als er tijdelijk een pauze in de gevechten komt, betekent dat nog niet dat er ook een duurzame vrede volgt.

Militair succes is allesbehalve zeker

Daar komt bij dat de militaire opbouw volgens defensie-experts ook operationeel riskant is. Extra troepen kunnen misschien een beperkte missie uitvoeren, zoals het tijdelijk veiligstellen van een haven of het ondersteunen van acties rond de Straat van Hormuz.

Maar Iran is geen makkelijk doelwit. Het land heeft zich jarenlang voorbereid op precies dit scenario, met ondergrondse faciliteiten, verspreide militaire posities en regionale bondgenoten die kunnen terugslaan.

Daardoor stijgt volgens analisten de kans op:

• hoge verliezen
• langere militaire betrokkenheid
• verdere escalatie in de regio
• economische schade via olie, gas en andere grondstoffen
• Gevaar van een nieuwe eindeloze oorlog

Zelfs als Trump erin slaagt om Iran tot een tijdelijke pauze te dwingen, blijft de vraag wat daarna volgt. Analisten waarschuwen dat de oorlog kan veranderen in een uitputtingsslag, zonder duidelijk eindpunt.

Dat zou niet alleen geopolitiek zwaar wegen, maar ook economisch. Verstoring van olie, LNG, kunstmest en andere grondstoffen kan de wereldeconomie nog maanden of zelfs langer beschadigen.

Trump neemt met het sturen van extra troepen dus een groot risico. Wat bedoeld is als onderhandelingshefboom, kan ook uitmonden in meer verzet, meer escalatie en een conflict dat juist moeilijker te stoppen wordt.