Druk op Iran neemt toe: inflatie van 90 procent, derde vliegdekschip onderweg

De druk op Iran loopt zeven maanden na het uitbreken van de oorlog met de Verenigde Staten verder op. De inflatie is extreem hoog, de olie inkomsten drogen op en de Amerikaanse blokkade raakt een van de belangrijkste inkomstenbronnen van het land.

Tegelijkertijd voert president Donald Trump de militaire druk op door extra troepen en een vliegdekschip naar de regio te sturen.

Ook een belangrijke troef van Iran verliest aan kracht. De olie export uit andere landen in het Midden Oosten is grotendeels hersteld, ondanks de spanningen rond de Straat van Hormuz. Daardoor kan Iran de wereldwijde olieaanvoer minder makkelijk verstoren. Terwijl regionale olie weer volop de markt bereikt, is de Iraanse export zelf vrijwel volledig stilgevallen.

Iraanse economie krijgt harde klappen

De economische situatie in Iran verslechtert snel. De inflatie ligt op een uitzonderlijk hoog niveau en de Iraanse rial is de afgelopen maanden opnieuw fors in waarde gedaald. Daardoor worden geïmporteerde producten steeds duurder voor de bevolking. AP meldde deze week dat de munt een nieuw dieptepunt bereikte van meer dan 2,5 miljoen rial per dollar.

Daarbovenop raakt de Amerikaanse blokkade een van de belangrijkste inkomstenbronnen van Iran: olie. In september werd volgens recente gegevens vrijwel geen nieuwe Iraanse olie geladen voor export. Iran kan China nog deels bevoorraden vanuit bestaande voorraden op zee, maar die zijn beperkt.

Andere olieproducenten in de regio herstellen juist snel. De olie export uit de Golfregio ligt inmiddels weer dicht bij het niveau van voor de oorlog. Producenten gebruiken onder meer alternatieve pijpleidingen en andere vaarroutes om de problemen rond de Straat van Hormuz te omzeilen.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste beurs- en cryptonieuws? Download de Newsbit-app en mis geen belangrijke ontwikkelingen.

Trump stuurt meer militairen naar regio

Tegelijkertijd voert Washington de militaire druk op. De Verenigde Staten sturen het vliegdekschip USS Theodore Roosevelt en extra troepen richting het Midden Oosten. Volgens de aangeleverde bron gaat het om ongeveer 10.000 extra Amerikaanse mariniers en zeelieden.

Daarmee kan de Amerikaanse aanwezigheid in de regio verder toenemen. De uitbreiding komt terwijl onderhandelingen tussen Washington en Teheran nauwelijks vooruitgang boeken. Bemiddelaars proberen nog altijd een akkoord te bereiken over onder meer de Straat van Hormuz, sancties en het Iraanse nucleaire programma.

Iran waarschuwt ondertussen dat het zal reageren op nieuwe Amerikaanse of Israëlische aanvallen. Tegelijkertijd heeft Teheran voorstellen gedaan die ruimte laten voor nieuwe onderhandelingen. Dat laat zien hoe groot het dilemma wordt: concessies doen om de economische druk te verminderen, of het conflict verder laten escaleren.

Straat van Hormuz blijft cruciaal voor olieprijs

Voor financiële markten blijft vooral de Straat van Hormuz belangrijk. Iran gebruikte de strategische vaarroute de afgelopen maanden om druk uit te oefenen op de internationale energiemarkt.

Die invloed lijkt nu af te nemen. Olie uit andere Golfstaten bereikt de markt steeds makkelijker, terwijl de Iraanse export juist vrijwel is verdwenen. Toch is de situatie nog verre van normaal. Vooral de handel in diesel en andere geraffineerde brandstoffen blijft sterk verstoord.

Dat verklaart waarom olie ondanks het herstel van de exportstromen duur blijft. Brent olie schommelde deze week rond de 100 dollar per vat. Nieuwe aanvallen of een verdere militaire escalatie kunnen de energieprijzen opnieuw omhoog sturen.

Voor Trump levert dat eveneens druk op. Hoge olie en brandstofprijzen raken Amerikaanse consumenten vlak voor de tussentijdse verkiezingen van november. Iran staat daardoor economisch steeds verder onder druk, maar ook Washington heeft belang bij het voorkomen van een nieuwe energieschok.