ECB steunt plan om Europees cryptotoezicht te centraliseren

Cryptobedrijven in Europa kiezen nu zelf in welk land ze een vergunning aanvragen en pakken vaak het land met de soepelste regels. De Europese Centrale Bank (ECB) wil daar een einde aan maken en schaart zich achter een plan om het toezicht op grote cryptobedrijven te centraliseren bij één Europese waakhond.

ECB wil cryptotoezicht naar Parijs verhuizen

De ECB liet afgelopen vrijdag in een officieel advies weten het voorstel van de Europese Commissie volledig te steunen. Dat voorstel werd op 4 december vorig jaar gepresenteerd als onderdeel van een breder pakket om de Europese kapitaalmarkten concurrerender te maken ten opzichte van de VS. 

De kern van het plan is dat de European Securities and Markets Authority (ESMA), de Europese beurswaakhond in Parijs, directe zeggenschap krijgt over de grootste cryptobedrijven. 

Niet alleen over crypto trouwens, ook grote beurzen en clearinghuizen vallen onder het voorstel. De ECB noemt het “een ambitieuze stap richting diepere integratie van de kapitaalmarkten.”

Tot voor kort was crypto in Europa een wildwest. Elk land had zijn eigen regels, of helemaal geen. MiCA, voluit de Markets in Crypto-Assets-verordening, moest daar een einde aan maken. Die wet, sinds eind 2024 volledig van kracht, is het eerste uniforme regelgevingskader voor crypto ter wereld.

Het idee achter MiCA is simpel: één set regels voor alle 27 EU-landen. Een cryptobedrijf dat in één lidstaat een vergunning krijgt, mag dankzij het zogenoemde ‘paspoort’ automatisch in de hele EU opereren. Dat voorkomt dat bedrijven in elk land opnieuw een vergunning moeten aanvragen en maakt de Europese markt als geheel toegankelijker.

Maar in de praktijk ontstaat toch scheefgroei. De vergunning wordt namelijk afgegeven door de nationale toezichthouder van het land waar het bedrijf zich vestigt. En die toezichthouders hanteren niet allemaal dezelfde lat.

Cryptobeurzen kiezen daarom bewust het land met de gunstigste voorwaarden. Coinbase koos Luxemburg, Kraken ging naar Ierland en OKX streek neer in Malta.

Het gevolg: bedrijven opereren grensoverschrijdend, maar het toezicht blijft nationaal. ESMA waarschuwde eerder al dat de EU geen plek mag zijn voor zulk ‘forum shopping’, het uitkiezen van het gunstigste land.

Niet iedereen is enthousiast

De ECB noemt grote cryptobedrijven “systeemrelevant”. Steeds meer traditionele banken bieden cryptodiensten aan of werken samen met cryptopartijen. Schokken uit de cryptomarkt kunnen daardoor overslaan naar het financiële systeem, waarschuwt de centrale bank. Eén Europese toezichthouder moet dat risico indammen.

Maar niet iedereen zit te wachten op het plan. Malta, Ierland en Luxemburg hebben juist flinke cryptosectoren opgebouwd dankzij hun aantrekkelijke vergunningenbeleid. Volgens Malta zou het voorstel te vroeg komen. Geef het systeem eerste de kans om te werken voordat het alweer omgegooid wordt, is het argument.

Het advies van de ECB is niet bindend, maar geeft het plan wel een flinke duw in de rug. EU-lidstaten en het Europees Parlement moeten de komende maanden nog onderhandelen voordat er een definitief besluit valt.