EU pakt Russische cryptosector harder aan met nieuw sanctiepakket

De Europese Unie heeft een nieuw sanctiepakket tegen Rusland goedgekeurd, waarbij ook de cryptosector opnieuw wordt geraakt. Elf cryptoplatformen komen op de sanctielijst, naast 94 Russische banken en de beurs van Moskou. Bitcoin (BTC) en andere cryptomunten blijven wel legaal, maar de toegang tot internationale cryptodiensten wordt voor veel Russische gebruikers opnieuw verder beperkt.

Met het 21e sanctiepakket wil de EU voorkomen dat Rusland via cryptovaluta internationale financiële beperkingen blijft omzeilen. Daarbij richt Brussel zich dit keer niet alleen op Russische partijen, maar ook op cryptoplatformen buiten Rusland die volgens de EU een rol spelen bij het verwerken van transacties.

EU scherpt aanpak van Russische cryptosector verder aan

De Europese Unie past haar strategie steeds verder aan. Eerdere sanctierondes waren gericht op afzonderlijke cryptobedrijven, maar volgens Brussel bleek dat onvoldoende effectief. Nadat een platform werd gesloten, verschenen vaak snel nieuwe alternatieven.

Een bekend voorbeeld is cryptobeurs Garantex. De Verenigde Staten plaatsten het platform al in 2022 op de sanctielijst. De Europese Unie volgde begin 2025. Nadat autoriteiten in maart de website in beslag namen en ruim 26 miljoen dollar aan tegoeden bevroeren, verscheen vrijwel direct een opvolger onder de naam Grinex.

Volgens blockchain-analysebedrijf Elliptic laat dat zien hoe snel de sector zich aanpast. Het bedrijf wees eerder op stablecoin A7A5, gekoppeld aan de Russische roebel, waarmee in een jaar tijd meer dan 100 miljard dollar aan transacties zou zijn verwerkt.

Het nieuwe sanctiepakket gaat daarom een stap verder. Voor het eerst krijgt de EU de mogelijkheid om cryptodiensten in volledige landen buiten Europa te verbieden wanneer die volgens Brussel worden gebruikt om sancties te omzeilen.

EU-buitenlandchef Kaja Kallas noemt de maatregelen een aanval op het financiële systeem van Rusland. Volgens haar moeten de sancties de geldstromen beperken die de Russische oorlogseconomie ondersteunen.

Wat betekent dit voor Russische crypto-gebruikers?

Voor bezitters van Bitcoin en andere cryptovaluta verandert er op zichzelf weinig. Het aanhouden van crypto blijft toegestaan en tegoeden in eigen wallets blijven beschikbaar.

De grootste gevolgen zitten volgens experts bij de toegang tot handelsplatformen. Grote cryptobeurzen die onder de Europese MiCA-regelgeving vallen, controleren steeds strenger waar geld vandaan komt en blokkeren accounts die in verband worden gebracht met gesanctioneerde partijen.

Dat is volgens Russische marktkenners nu al zichtbaar. Accounts zijn bevroren nadat stortingen konden worden herleid naar gesanctioneerde stablecoins zoals A7A5. Naar verwachting zullen transacties duurder worden, langer duren en zullen sommige cryptomunten op internationale beurzen verdwijnen.

Nikolai Zagvozdkin, directeur productontwikkeling voor crypto bij RBC, verwacht dat de gevolgen vooral merkbaar worden voor gewone gebruikers.

“Werken met crypto wordt duurder, trager en minder transparant.”

Russische cryptomarkt dreigt zich af te splitsen

Rusland probeert ondertussen een alternatief financieel systeem op te bouwen. Het land staat cryptovaluta inmiddels toe voor internationale handel en werkt aan gereguleerde cryptobeurzen onder nieuwe wetgeving.

Volgens Alexey Zyuzin, CEO van het Institute for the Development of the Crypto Industry, kan daardoor uiteindelijk een tweedeling ontstaan. Aan de ene kant ontstaat een binnenlandse cryptomarkt die volledig onder toezicht staat van de Russische autoriteiten. Aan de andere kant blijft een internationale markt bestaan waarin sancties en technologische risico’s een grote rol blijven spelen.

Hoe effectief de nieuwe sancties uiteindelijk zullen zijn, hangt volgens verschillende experts vooral af van de vraag hoe breed de Europese Unie het begrip “crypto-operator” zal interpreteren en in hoeverre de maatregelen wereldwijd kunnen worden gehandhaafd.