Frankrijk en VK plannen conferentie over vrije doorvaart Straat van Hormuz

Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk organiseren de komende dagen een conferentie met landen die willen bijdragen aan een vreedzame internationale missie om de vrije doorvaart door de Straat van Hormuz te herstellen. Dat maakte de Franse president Macron maandag bekend op X.

Defensieve missie los van oorlogspartijen

De Franse president Emmanuel Macron benadrukt dat het gaat om een strikt defensieve missie, los van de betrokken partijen in het conflict. Volgens hem wordt de operatie pas ingezet zodra de omstandigheden dat toelaten. Tegelijk stelt Macron dat alles op alles moet worden gezet om het conflict in het Midden-Oosten via diplomatie zo snel mogelijk te beëindigen.

De timing is opvallend. De aankondiging volgt slechts enkele uren nadat Donald Trump een marineblokkade bij de Straat van Hormuz afkondigde. Die maatregel richt zich op scheepvaart van en naar Iraanse havens en gaat maandagmiddag Nederlandse tijd in.

Europa kiest eigen koers in spanningen rond Hormuz

Het Frans-Britse initiatief laat zien dat Europa afstand houdt van de Amerikaanse aanpak. In plaats van zich achter de blokkade van Trump te scharen, kiezen Parijs en Londen voor een eigen strategie. Waar Washington inzet op militaire druk, proberen Europese landen de doorgang door de zeestraat te waarborgen zonder verdere escalatie.

Die houding past in een bredere trend. De relatie tussen Trump en NAVO-bondgenoten staat al langer onder druk. Tijdens eerdere spanningen weigerden meerdere Europese landen de Verenigde Staten toegang tot militaire bases. Trump haalde op zijn beurt hard uit naar de NAVO en noemde het bondgenootschap een papieren tijger. Ook liet hij zich herhaaldelijk kritisch uit over de rol van Europa binnen de alliantie.

Coalitie van 40 landen staat al klaar

Het Verenigd Koninkrijk leidt al langer een coalitie van meer dan 40 landen die willen helpen bij het heropenen van de Straat van Hormuz zodra de gevechten afnemen. De Verenigde Staten voerden de druk recent nog op door bondgenoten te vragen binnen enkele dagen met concrete plannen te komen.

De gezamenlijke conferentie van Frankrijk en het VK lijkt daarop een reactie. Niet door de Amerikaanse lijn te volgen, maar door met een eigen voorstel te komen.

Toch blijft de grootste vraag of zo’n missie haalbaar is zolang er actief wordt gevochten en de VS zelf een blokkade uitvoeren. Een internationale vredesoperatie en een Amerikaanse marineactie in hetzelfde gebied laten zich moeilijk combineren.