Vermogensbeheerder waarschuwt: AI-hype vertoont alle kenmerken van een bubbel

De miljardeninvesteringen in kunstmatige intelligentie worden door veel beleggers gezien als hét bewijs dat de AI-revolutie nog maar net begonnen is. Vermogensbeheerder GQG Partners kijkt daar heel anders naar. Volgens het bedrijf zijn juist de enorme uitgaven aan chips en datacenters een duidelijk signaal dat de markt zich in een klassieke bubbel bevindt.

Opvallende overeenkomsten met eerdere marktbubbels

GQG Partners beheert ongeveer 160 miljard dollar en behoort daarmee tot de grotere vermogensbeheerders ter wereld. Volgens portefeuillebeheerder Brian Kersmanc vertoont de huidige AI-rally opvallende gelijkenissen met eerdere investeringsgolven. Zo zijn er bijvoorbeeld overeenkomsten met de telecomhausse in de jaren negentig en de schalie-oliehausse van ruim tien jaar geleden.

Veel optimisten wijzen op de recordbestellingen van AI-chips, geheugenchips en de enorme bouw van datacenters als bewijs dat de vraag naar AI structureel blijft groeien. Volgens Kersmanc bewijst dat juist het tegenovergestelde.

“Bij een zeepbel is er vaak sprake van reële vraag op de korte termijn, een enorme inzet van kapitaal en de overtuiging dat de vraag onbeperkt blijft groeien. Grote chipbestellingen zijn daarom geen bewijs dat er géén bubbel is. Ze kunnen juist de sterkste aanwijzing zijn dat er wél eentje is.”

Volgens GQG wordt momenteel massaal geïnvesteerd op basis van verwachtingen die nog nauwelijks zijn bewezen. Bedrijven gaan ervan uit dat AI op termijn enorme inkomsten zal opleveren. Echter, het is nog onduidelijk of die investeringen daadwerkelijk voldoende rendement opleveren.

Twijfels over de economische waarde van AI

De vermogensbeheerder ziet inmiddels meerdere signalen dat de markt begint te veranderen. Bedrijven worden kritischer op hun AI-uitgaven en zoeken goedkopere oplossingen. Bovendien experimenteren ze steeds vaker met kleinere taalmodellen die veel minder rekenkracht nodig hebben.

Volgens Kersmanc neemt bovendien de vooruitgang van de grootste AI-modellen af sinds de introductie van ChatGPT-4. Daardoor wordt het steeds moeilijker om de enorme investeringen in de nieuwste chips en datacenters economisch te rechtvaardigen.

Ook open source AI-modellen uit China spelen volgens hem een steeds grotere rol. Deze modellen zijn goedkoper te trainen en vereisen aanzienlijk minder dure infrastructuur. Dat kan de vraag naar de krachtigste AI-systemen flink afremmen.

Als die ontwikkeling doorzet, komt volgens GQG de businesscase achter de miljardeninvesteringen in AI-infrastructuur onder druk te staan.

Boekhouding kan risico’s maskeren

Naast de fundamentele zorgen wijst GQG ook op de manier waarop grote technologiebedrijven hun investeringen verwerken in de boekhouding.

Veel hyperscalers boeken de opbrengsten van chipverkopen direct, terwijl de kosten voor de afnemers over meerdere jaren worden uitgesmeerd. Daarnaast worden grote delen van nieuwe infrastructuur tijdelijk als ‘in aanbouw’ op de balans gezet.

Volgens Kersmanc maakt dat het voor beleggers moeilijk om te beoordelen hoeveel van de investeringen uiteindelijk daadwerkelijk rendement opleveren.

Daar komt nog bij dat niet alle aangekondigde datacenters daadwerkelijk worden gebouwd. Door toenemende weerstand vanuit lokale gemeenschappen, onder meer vanwege het hoge energie en waterverbruik, lopen projecten vertraging op. Sommige projecten worden zelfs volledig geschrapt.

Volgens GQG ontstaat daardoor een situatie waarin enorme bedragen worden geïnvesteerd, terwijl de uiteindelijke economische opbrengst nog uiterst onzeker is.

De vermogensbeheerder blijft daarom voorzichtig. Volgens Kersmanc gaan beleggers er nog altijd vanuit dat de vraag naar AI veel harder zal blijven groeien dan de onderliggende economische realiteit waarschijnlijk kan rechtvaardigen.