IMF waarschuwt: AI-cyberaanval kan financiële systeem laten wankelen

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) slaat alarm over kunstmatige intelligentie. Volgens een nieuwe analyse van donderdag versnelt AI de dreiging van cyberaanvallen op het wereldwijde financiële systeem in zo’n tempo dat één gerichte hack banken kan platleggen, betalingen kan bevriezen en het vertrouwen in de hele sector kan ondermijnen.

AI verlaagt de drempel voor hackers

In een nieuw blogbericht wijst het IMF op een opvallend voorbeeld: de gecontroleerde release van het geavanceerde AI-model Claude Mythos Preview van Anthropic. Dat model bleek in staat kwetsbaarheden te vinden en uit te buiten in elk groot besturingssysteem en elke webbrowser, zelfs in handen van mensen zonder technische kennis.

Daarmee verschuift het speelveld. Waar eerder diepe expertise nodig was om een complexe aanval op te zetten, kunnen leken nu met de juiste tools dezelfde slag slaan.

“Dit toont aan hoe snelle, AI-gedreven cyberrisico’s het financiële systeem kunnen destabiliseren als er niet zorgvuldig wordt ingegrepen”, schrijft het IMF.

De boodschap: toezichthouders moeten cyberveiligheid niet langer als technisch dossier behandelen, maar als kernkwestie voor financiële stabiliteit.

Wat is de dreiging precies?

Het IMF schetst een wereld waarin aanvallers sneller werken dan verdedigers kunnen bijhouden. AI-modellen kunnen op machinesnelheid kwetsbaarheden opsporen in software, terwijl het dichten van die lekken (patchen) handwerk blijft dat dagen of weken kost. Dat gat speelt in het voordeel van de aanvaller.

Daar komt nog iets bij. Banken wereldwijd draaien op grotendeels dezelfde software, dezelfde cloudaanbieders en dezelfde betaalnetwerken. Vindt een AI één zwakke plek, dan zijn niet één maar tientallen instellingen tegelijk kwetsbaar. Het IMF noemt dit ‘gecorreleerde uitval’: fouten die niet los van elkaar staan, maar als een rij dominostenen omvallen.

De gevolgen kunnen ver reiken. Als meerdere banken tegelijk worden geraakt, kunnen betalingen vastlopen, kan het vertrouwen wegvallen en kunnen beleggers massaal bezittingen dumpen om aan contant geld te komen. Wat begint als een technisch probleem, eindigt dan als een schok voor de hele economie.

Het IMF wijst ook op de verwevenheid met andere sectoren. De financiële wereld deelt zijn digitale fundament met energiebedrijven, telecom en overheidsdiensten. Een aanval die via een gedeelde leverancier binnenkomt, kan dus razendsnel overspringen naar de stroomvoorziening of het mobiele netwerk.

Voorlopig zijn er nog wat remmen op de dreiging. De krachtigste AI-modellen zijn nog niet vrij beschikbaar en gesloten financiële software is lastiger te kraken dan open systemen. Maar het fonds waarschuwt dat die buffers snel zullen verdwijnen naarmate modellen breder worden uitgerold of uitlekken.

AI is ook deel van de oplossing

Tegelijk benadrukt het fonds dat AI niet alleen een wapen is. Banken zetten dezelfde technologie steeds vaker in om fraude te herkennen, dreigingen op te sporen en sneller te reageren op incidenten.

Daarvoor moeten financiële instellingen wel investeren in goede integratie, governance en menselijk toezicht. Het IMF roept beleidsmakers op tot strengere veerkrachtnormen, systemisch toezicht en internationale samenwerking. Want cyberrisico stopt niet bij de grens, en de volgende aanval kan al onderweg zijn.