Dure diesel en benzine jagen Nederlandse inflatie verder op

Het leven in Nederland wordt opnieuw sneller duurder. De inflatie is in september opgelopen naar 3,4 procent, blijkt uit een eerste raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Vooral automobilisten voelen de stijgende prijzen, nu benzine en diesel flink duurder zijn geworden.

Daar blijft het mogelijk niet bij. Ook de prijzen van gas en elektriciteit beginnen weer op te lopen. Als die ontwikkeling doorzet, kunnen hogere energiekosten uiteindelijk ook terechtkomen in de prijzen van andere producten.

Inflatie stijgt verder in Nederland

In augustus bedroeg de Nederlandse inflatie nog 3,3 procent. Een maand later is dat dus 3,4 procent. Dat betekent dat consumenten gemiddeld 3,4 procent meer betalen dan een jaar geleden.

Binnen één maand was de stijging veel kleiner. De consumentenprijzen lagen in september gemiddeld 0,1 procent hoger dan in augustus.

Vooral motorbrandstoffen spelen een belangrijke rol bij de hogere inflatie. Benzine en diesel werden in september fors duurder en bereikten recordniveaus. De stijging hangt samen met de hogere olieprijs, die onder druk van de oorlog in het Midden-Oosten flink is opgelopen.

Voor huishoudens die veel kilometers maken, is dat direct merkbaar aan de pomp. Maar hogere energieprijzen kunnen uiteindelijk veel breder voelbaar worden.

CBS waarschuwt voor mogelijke ‘tweede trap’

CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen ziet namelijk dat niet alleen brandstof duurder wordt. Ook bij gas en elektriciteit verandert het beeld.

“In de eerste helft van het jaar was het telkens goedkoper dan een jaar eerder. Nu is dat niet meer zo”, zegt Van Mulligen.

Dat is belangrijk omdat energie vrijwel overal in de economie wordt gebruikt. Een fabriek heeft energie nodig om producten te maken, vrachtwagens moeten goederen vervoeren en winkels betalen voor verwarming en elektriciteit. Als die kosten langere tijd hoog blijven, kunnen bedrijven ze uiteindelijk doorberekenen aan klanten.

Van Mulligen spreekt daarom over een mogelijke “tweede trap” van inflatie.

“Een tweede trap kan ontstaan wanneer hogere energieprijzen ook in allerlei andere prijzen worden doorberekend. Daardoor kan de inflatie op termijn verder oplopen.”

Dat gebeurt doorgaans niet meteen. Volgens de CBS-econoom duurt het vaak ongeveer een half jaar voordat hogere energiekosten duidelijker terugkomen in andere prijzen. Dat kan iets sneller of juist langzamer gaan.

Voor boodschappen is het beeld voorlopig juist iets gunstiger. Die werden voor de tweede maand op rij iets goedkoper. De vraag is volgens Van Mulligen hoelang dat standhoudt wanneer energie duur blijft.

Een herhaling van de extreme prijsstijgingen uit 2022 verwacht hij op dit moment niet. De inflatie ligt daarvoor aanzienlijk lager.

Nederlandse inflatie blijft ruim boven twee procent

Nederland staat niet alleen. Ook in andere Europese landen is de inflatie weer opgelopen. Voor de Europese Centrale Bank (ECB) zijn deze cijfers belangrijk. De centrale bank probeert de inflatie rond twee procent te houden.

Volgens de Europese rekenmethode, de zogeheten HICP, kwam de Nederlandse inflatie in september uit op 3,0 procent. Een maand eerder was dat nog 2,8 procent.

De huidige cijfers zijn bovendien nog een snelle raming. Het CBS gebruikt daarvoor brongegevens die nog niet volledig zijn. Op 13 oktober volgen de definitieve inflatiecijfers en wordt duidelijker welke producten en diensten het sterkst in prijs zijn veranderd.