Iraanse munt zakt naar historisch dieptepunt terwijl Amerika sanctiedruk opvoert

De Iraanse rial is maandag naar een nieuw dieptepunt gezakt terwijl de Verenigde Staten zich voorbereiden op een nieuwe ronde sancties tegen Iran. Op de informele valutamarkt kost één Amerikaanse dollar inmiddels ongeveer 2,02 miljoen rial. De officiële koers van de Iraanse centrale bank ligt rond 1,5 miljoen rial per dollar.

De munt stond al lange tijd onder druk door hoge inflatie en zwakke economische groei, maar bijna zes maanden oorlog hebben de situatie verder verslechterd. Tegelijkertijd voert Washington de economische druk verder op.

Washington wil Iran verder isoleren

De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent kondigde eerder al aan dat vandaag nieuwe sancties zouden worden bekendgemaakt. Daaronder vallen ook zogenoemde secundaire sancties, waarbij niet alleen Iran zelf wordt geraakt, maar ook buitenlandse bedrijven, banken en landen die zaken met Teheran blijven doen.

Bessent omschreef de nieuwe campagne eerder als een “economische D-day” en zei dat Washington alle belangrijke financiële levenslijnen van Iran wil afsnijden. Vooral de oliehandel en internationale geldstromen staan daarbij centraal.

Dat betekent dat de druk zich ook kan verplaatsen naar landen die nog veel met Iran handelen. China is daarbij veruit de belangrijkste handelspartner. Ook Turkije en Pakistan onderhouden nog economische banden met Teheran.

De Verenigde Arabische Emiraten kondigden vorige week juist aan alle handel met Iran op te schorten. Dat is relevant omdat Dubai jarenlang een belangrijk financieel en logistiek knooppunt voor Iraanse bedrijven was.

Zwakke rial raakt Iraanse economie direct

Voor gewone Iraniërs betekent de val van de rial vooral dat geïmporteerde goederen duurder worden. Omdat veel internationale handel uiteindelijk in dollars wordt afgerekend, zorgt een zwakkere munt voor extra inflatiedruk.

Iran heeft echter nog steeds een belangrijk economisch machtsmiddel: de Straat van Hormuz. Voor de oorlog liep ongeveer een vijfde van de wereldwijd verhandelde olie door deze vaarroute. De scheepvaart is door Iraanse aanvallen en dreigingen sterk verstoord.

Teheran reageert ondertussen fel op de nieuwe Amerikaanse plannen. Mohsen Rezaei van de Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad waarschuwde dat steun van andere landen aan de nieuwe Amerikaanse maatregelen als een “daad van oorlog” kan worden beschouwd.

De daling van de rial laat daarmee zien dat de economische oorlog Iran nu al hard raakt. De belangrijkste vraag is of nog zwaardere sancties Teheran daadwerkelijk tot concessies kunnen dwingen, of vooral de druk op de Iraanse bevolking verder vergroten.