Iran wil Straat van Hormuz binnen 7 dagen openen als Amerika druk verlicht

Iran is bereid de Straat van Hormuz weer open te stellen, als de Verenigde Staten de militaire druk op het land verlichten. Het aanbod zou grote verlichting kunnen bieden voor de energiemarkt, en daarmee ook de financiële markten, maar Teheran heeft er zelf ook alle belang bij.

Straat van Hormuz op onderhandelingstafel

Een hoge Iraanse overheidsfunctionaris vertelde het Japanse persbureau Kyodo News vandaag dat de zeestraat binnen zeven dagen weer open kan. Dan moet Washington wel eerste stappen zetten richting een einde van de blokkade van Iraanse havens en een stop op militaire acties rond de Straat van Hormuz.

Het voorstel is volgens de functionaris al via bemiddelaars aan Washington overgebracht. Hoogste leider Mojtaba Khamenei en de Hoge Nationale Veiligheidsraad, het belangrijkste veiligheidsorgaan van Iran, zouden het hebben goedgekeurd. Het Turkse persbureau Anadolu kon de uitspraken niet onafhankelijk bevestigen.

“Er is een mogelijkheid om richting een akkoord te bewegen”, zei de functionaris. Washington moet volgens hem wel “serieusheid en toewijding” tonen. Een ontmoeting tussen de Iraanse president Masoud Pezeshkian en de Amerikaanse president Donald Trump bij de VN-vergadering in New York deze week sloot hij uit.

Brent-olie, een belangrijke wereldwijde standaard voor de prijs van ruwe aardolie, is vandaag met bijna 1 procent gedaald. Die daling komt bovenop een flinke terugval: sinds de piek van 11 september is de prijs al zo’n 10 procent gezakt.

Dat komt vooral doordat de angst voor acute tekorten afneemt. Saudi-Arabië herstelt een pijpleiding waarmee het de Straat van Hormuz kan omzeilen. Ook varen er meer tankers door de zeestraat dan gevreesd.

Goedkoop is olie nog lang niet. Een vat Brent, de Europese standaard voor ruwe olie, kost nog altijd rond de 100 dollar.

Toch blijft de impact op de kerninflatie, de prijsstijging zonder energie en voedsel, vooralsnog redelijk beperkt. Zakt de olieprijs verder, dan wordt het minder waarschijnlijk dat duurdere energie alsnog doorsijpelt naar de rest van de economie.

Olie-export zit klem door blokkade

Toch is het bod minder gul dan het lijkt.

De Amerikaanse blokkade van Iraanse havens knijpt de olie-export af, een van de belangrijkste inkomstenbronnen van het land. Hoe langer de havens dicht blijven, hoe verder de geldkraan van Teheran dichtdraait. Het doel: Iran economisch zo hard raken dat het toegeeft.

Daar komt bij dat onduidelijk is of Iran iets inlevert. Mohsen Rezaei, secretaris van de Veiligheidsraad, presenteerde zaterdag nog zeven voorwaarden, waaronder het opheffen van de blokkade en het vrijgeven van bevroren Iraanse tegoeden. Of het nieuwe voorstel daar iets van laat vallen, zei de functionaris niet.

Donald Trump zei vorige week nog dat hij voor een “grote beslissing” staat over nieuwe aanvallen. Tegelijkertijd spreekt hij deze week in New York met leiders van zes Golfstaten.

Deadline van 45 dagen tikt door

Ondertussen loopt er een klok. De Veiligheidsraad besloot op 16 augustus dat Iran de optie houdt om Amerikaanse troepen opnieuw aan te vallen als de blokkade niet binnen 45 dagen verdwijnt. Die termijn verloopt rond 30 september, over acht dagen.

Die rekensom laat weinig ruimte: zet Washington vandaag een stap, dan kan het tot 29 september duren voordat de zeestraat opengaat. Dat is één dag voor de deadline.

Het conflict tussen de VS en Iran begon eind februari met Amerikaanse en Israëlische aanvallen. Een memorandum van overeenstemming uit juni, een soort intentieverklaring, strandde al snel.

Daarna voerden de VS de blokkade opnieuw in en sloot Iran de Straat van Hormuz. De scheepvaart ligt nog altijd ver onder het niveau van voor de oorlog. Deze week moet in New York blijken of de bemiddelaars het bod verder krijgen.