Japan verrast mogelijk met rentepauze ondanks hoge inflatie

De Japanse centrale bank lijkt voorlopig af te zien van een nieuwe renteverhoging. Volgens ingewijden is de kans klein dat de Bank of Japan (BOJ) eind oktober opnieuw ingrijpt. Een renteverhoging in december blijft wel mogelijk. Ondertussen zorgen een zwakke yen en stijgende olieprijzen voor extra druk op de Japanse economie.

Japanse centrale bank wil wachten met renteverhoging

De Bank of Japan verhoogde de rente in september naar 1,25 procent. Het was de tweede verhoging in drie maanden tijd en daarmee het snelste tempo sinds 1990.

Toch lijkt de centrale bank voorlopig geen haast te hebben met een volgende stap. Volgens ingewijden, die tegenover Bloomberg anoniem willen blijven, neigen beleidsmakers ernaar om de rente tijdens de vergadering van 30 oktober ongemoeid te laten.

Een definitief besluit is nog niet genomen. De centrale bank kan haar koers op het laatste moment aanpassen als nieuwe economische cijfers daar aanleiding toe geven.

Dat Japan mogelijk een pauze inlast, is niet verrassend. De Bank of Japan verhoogde de rente voor het laatst in twee opeenvolgende maanden in 1980.

Ook financiële markten rekenen nauwelijks op een renteverhoging in oktober. Handelaren schatten die kans op ongeveer tien procent. Voor december ligt de kans op een nieuwe verhoging rond de 88 procent.

Economen zijn iets voorzichtiger. Uit een eerdere peiling bleek dat ongeveer een derde van hen een renteverhoging in december verwacht, terwijl meer dan de helft uitgaat van januari.

De Japanse centrale bank probeert de inflatie duurzaam rond haar doelstelling van twee procent te houden. Volgens gouverneur Kazuo Ueda beweegt de onderliggende inflatie inmiddels in de buurt van dat niveau.

Zwakke yen en stijgende olieprijzen vergroten de druk

Een belangrijke factor in het rentebeleid is de Japanse yen. De munt staat al langere tijd onder druk tegenover de Amerikaanse dollar.

Na het nieuws over een mogelijke rentepauze verzwakte de yen aanvankelijk, om daarna weer wat terrein terug te winnen. De wisselkoers kwam uit rond 157,08 yen per dollar.

Ter vergelijking: vlak voor de renteverhoging van 18 september stond de dollar op ongeveer 155,87 yen.

Een zwakke yen maakt geïmporteerde producten duurder. Dat is vooral belangrijk voor Japan, dat sterk afhankelijk is van de invoer van energie.

De olieprijzen zijn sinds eind juli met ongeveer vijftien procent gestegen. Daardoor dreigen de kosten voor bedrijven en huishoudens verder op te lopen.

Japanse producentenprijzen stegen in september met 6,8 procent ten opzichte van een jaar eerder. Hoewel het tempo van de prijsstijgingen afneemt, blijft de inflatiedruk aanzienlijk.

De Bank of Japan houdt daarom niet alleen de wisselkoers in de gaten, maar ook de ontwikkelingen in het Midden-Oosten en de sterke vraag naar producten en diensten rond kunstmatige intelligentie.

Tijdens de rentevergadering van 30 oktober publiceert de centrale bank bovendien nieuwe economische vooruitzichten. Daarin moet onder meer rekening worden gehouden met de hogere olieprijzen en een mogelijke tijdelijke verlaging van de omzetbelasting op voedsel.

Amerikaanse rente en inflatiecijfers spelen belangrijke rol

Ook het Amerikaanse rentebeleid is van belang voor Japan. Het renteverschil tussen beide landen beïnvloedt namelijk de aantrekkelijkheid van de yen tegenover de dollar.

Na recente uitspraken van bestuurders van de Federal Reserve rekenen beleggers niet op een Amerikaanse renteverlaging in oktober.

Later deze week verschijnen nieuwe Amerikaanse inflatiecijfers. Die kunnen invloed hebben op de verwachtingen voor het rentebeleid van de Federal Reserve en daarmee ook op de wisselkoers tussen de dollar en de yen.

De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent heeft Japan eerder aangespoord om het monetaire beleid verder te normaliseren. Eind juli grepen de Verenigde Staten en Japan bovendien gezamenlijk in op de valutamarkt om de yen te ondersteunen.

Voor de Bank of Japan blijft daarmee een lastige afweging bestaan. Een hogere rente kan de yen ondersteunen en de inflatie afremmen, maar maakt lenen tegelijkertijd duurder voor Japanse huishoudens en bedrijven.