Leenkosten overheden op hoogste niveau in decennia: dit is waarom

De rente op langlopende staatsleningen schiet wereldwijd omhoog. In de Verenigde Staten steeg de rente op 30-jaarsleningen deze week naar ruim 5,3 procent, het hoogste niveau sinds 2007. Begin vorige maand lag die rente nog onder 5 procent.

Ook in Europa en Japan lopen de rentes hard op. De Duitse 30-jaarsrente steeg naar 3,78 procent, het hoogste niveau sinds de eurocrisis van 2011. De Franse 30-jaarsrente klom naar 4,91 procent, het hoogste niveau sinds 2008. In het Verenigd Koninkrijk tikte de rente op langlopende staatsleningen 5,86 procent aan, dicht bij het hoogste niveau sinds 1998.

In Japan steeg de 30-jaarsrente naar 4,16 procent, in de buurt van het hoogste niveau ooit.

Olie, schulden en AI trekken aan dezelfde rente

De verkoopgolf op de obligatiemarkt heeft meerdere oorzaken. Allereerst blijft de olieprijs hoog door de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran. Brent-olie handelt opnieuw rond 91 dollar per vat. Dat voedt de angst voor hardnekkige inflatie.

Als energieprijzen hoog blijven, krijgen centrale banken minder ruimte om de rente te verlagen. Daar komt de schuldenberg van overheden bij.

De Amerikaanse staatsschuld nadert 40 biljoen dollar en beleggers maken zich zorgen over de houdbaarheid van begrotingstekorten. Als overheden meer moeten lenen, moeten zij beleggers vaak een hogere rente bieden om dat kapitaal aan te trekken.

AI vergroot de kapitaalhonger

Een derde factor is de enorme financieringsbehoefte van Big Tech. Grote technologiebedrijven halen steeds vaker geld op via obligatiemarkten om hun AI-investeringen te financieren. Denk aan datacenters, chips, stroominfrastructuur en cloudcapaciteit.

Volgens Barclays kan de uitgifte van investment-grade bedrijfsobligaties in 2026 oplopen tot een record van 1,9 biljoen dollar, tegenover 1,44 biljoen dollar vorig jaar. Die extra vraag naar kapitaal komt bovenop de financieringsbehoefte van overheden.

Beleggers moeten dus meer obligaties absorberen, van zowel staten als bedrijven. Daarvoor vragen zij een hogere vergoeding, vooral bij langlopende leningen. Dat kan op termijn behoorlijk problematisch worden voor overheden.