Meta voor de rechter: maakte het kinderen bewust verslaafd?

Meta staat in de Verenigde Staten terecht in een van de grootste rechtszaken ooit over de gevolgen van sociale media voor kinderen. Amerikaanse staten beschuldigen het moederbedrijf van Facebook en Instagram ervan zijn platforms bewust verslavend te hebben gemaakt. Meta ontkent de aantijgingen, maar voor het bedrijf staat er veel op het spel.

De financiële claims kunnen volgens Meta in theorie oplopen tot ongeveer 1,4 biljoen dollar. Dat bedrag komt bijna overeen met de volledige beurswaarde van het bedrijf. Californië, Colorado, Kentucky en New Jersey voeren de zaak aan namens een bredere coalitie van 29 staten.

Staten: Meta maakte sociale media bewust verslavend

Volgens de aanklagers gebruikte Meta functies als eindeloos scrollen, likes en aanbevelingsalgoritmes om kinderen en tieners zo lang mogelijk op Facebook en Instagram te houden.

De staten stellen dat daar een duidelijke financiële prikkel achter zat. Hoe langer gebruikers op de platforms blijven, hoe meer advertenties Meta kan tonen en hoe meer advertentie-inkomsten het bedrijf kan binnenhalen.

Tegelijkertijd zou Meta de risico’s voor de mentale gezondheid van jongeren hebben gebagatelliseerd. Ook wordt het bedrijf ervan beschuldigd gegevens van kinderen jonger dan 13 jaar te hebben verzameld zonder geldige toestemming.

Meta verwerpt die beschuldigingen. Het bedrijf zegt jarenlang te hebben geïnvesteerd in veiligheidsmaatregelen voor minderjarigen. Ook stelt Meta dat er geen eenvoudig causaal verband bestaat tussen het gebruik van sociale media en mentale gezondheidsproblemen onder jongeren.

Rechtszaak kan Facebook en Instagram ingrijpend veranderen

De zaak draait om veel meer dan alleen een mogelijke financiële straf. De staten willen dat Meta belangrijke onderdelen van Facebook en Instagram aanpast.

Daarbij gaat het onder meer om strengere leeftijdscontroles en beperkingen op functies zoals eindeloos scrollen. Zulke maatregelen kunnen direct ingrijpen op de manier waarop de platforms gebruikers proberen vast te houden.

Dat raakt mogelijk ook het verdienmodel van Meta. Minder schermtijd en beperkingen op aanbevelingsalgoritmes kunnen de betrokkenheid van gebruikers verlagen. Daardoor kunnen uiteindelijk ook de advertentie-inkomsten onder druk komen te staan.

Beleggers reageerden direct op de onzekerheid. Het aandeel Meta daalde bij de start van de zaak met meer dan vier procent.

Megazaak kan gevolgen hebben voor hele sector

De omvang van de rechtszaak zorgt inmiddels voor vergelijkingen met de juridische strijd tegen de tabaksindustrie van tientallen jaren geleden. Ook toen draaide een groot deel van de discussie om de vraag in hoeverre bedrijven verantwoordelijk konden worden gehouden voor producten die schadelijk of verslavend zouden zijn.

De gevolgen kunnen bovendien verder reiken dan alleen Facebook en Instagram. Een uitspraak tegen Meta kan invloed hebben op de manier waarop andere sociale mediaplatforms hun diensten voor kinderen en tieners ontwerpen.