Nederland trekt 993 miljoen euro uit om gasvoorraden te vullen

Nederland heeft een subsidie van maximaal 993 miljoen euro vrijgemaakt voor staatsbedrijf EBN Capital. Met die steun moet het bedrijf de sterk geslonken Nederlandse gasvoorraden weer aanvullen en de leveringszekerheid verbeteren.

Klimaatminister Stientje van Veldhoven schrijft donderdag in een brief aan de Tweede Kamer dat EBN tot 80 terawattuur gas mag opslaan wanneer marktpartijen daar onvoldoende in slagen. Volgens de minister is de inzet van het staatsbedrijf niet bedoeld om de markt te vervangen, maar om als extra vangnet te dienen.

“De rol van EBN moet daarom worden gezien als een aanvullende zekerheid”, aldus Van Veldhoven.

Iran-oorlog jaagt gasprijs omhoog

Sinds het uitbreken van het conflict tussen Iran en Israël is de Europese gasprijs met bijna 50 procent gestegen. Die prijsstijging bemoeilijkt het vullen van de gasopslagen in aanloop naar de winter.

De Europese gasvoorraden zijn momenteel voor iets meer dan 40 procent gevuld. Dat is aanzienlijk minder dan het vijfjaarsgemiddelde van 54 procent voor deze periode van het jaar. Tegelijkertijd dreigt de concurrentie om vloeibaar aardgas (lng) verder toe te nemen. Door verstoringen rond de strategisch belangrijke Straat van Hormuz komt de aanvoer onder druk te staan, waardoor Aziatische afnemers naar verwachting agressiever zullen bieden op beschikbare lng-ladingen.

Nederlandse voorraden bijna leeg

De Nederlandse maatregel staat niet op zichzelf. Meerdere Europese landen ondersteunen deze zomer actief het vullen van hun gasopslagen. Italië en Frankrijk liggen dankzij nationale steunprogramma’s zelfs boven het Europese gemiddelde. Duitsland kiest vooralsnog voor een andere aanpak en heeft aangegeven niet in te grijpen.

Volgens minister Stientje van Veldhoven is de subsidie nodig omdat de huidige gasprijzen commerciële partijen ontmoedigen om voorraden aan te leggen. De Nederlandse gasopslagen zijn momenteel voor minder dan 16 procent gevuld. Een jaar geleden lag dat niveau nog boven de 36 procent, zo blijkt uit cijfers van de nationale energiemonitor.

Van Veldhoven benadrukt dat EBN voldoende ruimte krijgt om de voorraden aan te vullen, ook als dat financieel minder gunstig uitpakt. “Ik heb EBN de ruimte gegeven om te opereren, zelfs met een licht negatief handelsresultaat”, aldus de minister.

Wel waarschuwt zij dat het opslaan van gas dit jaar waarschijnlijk duurder wordt dan in voorgaande seizoenen. Die extra kosten komen uiteindelijk terecht bij huishoudens en bedrijven. “De kosten die EBN maakt voor het opslaan van gas worden uiteindelijk doorberekend aan de Nederlandse gasverbruikers.”

Doel: voorraden vol voor de winter

Nederland mikt op 115 terawattuur aan gas in de opslag bij de start van het stookseizoen op 1 november.

Daarnaast heeft de minister EBN gevraagd om een tijdelijke noodgasreserve van 5 terawattuur aan te leggen. Er is voldoende budget om die strategische reserve, die alleen bij fysieke tekorten mag worden ingezet, tot april 2032 in stand te houden.

Ondertussen komen aandeelhouders Royal Vopak en Gasunie dichter bij een besluit om een lng-terminal in de Eemshaven langer open te houden, tot 2036 in plaats van 2027. Beide partijen tekenden maandag een voorwaardelijk investeringsbesluit, dat nog afhankelijk is van de benodigde vergunningen.