Nederlandse economie blijft groeien, maar huishoudens krijgen een klap

De Nederlandse economie blijft de komende jaren groeien, ondanks de hardnekkig hoge inflatie. Toch gaan huishoudens daar niet automatisch van profiteren. Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat de koopkracht in 2027 daalt, waarbij vooral middeninkomens de hogere prijzen in hun portemonnee gaan voelen.

Dat blijkt uit de nieuwe Macro-Economische Verkenning (MEV) van het CPB. Vooral hogere energie- en brandstofprijzen houden de inflatie langer hoog dan eerder werd verwacht. Tegelijkertijd blijkt de Nederlandse economie opvallend weerbaar.

Inflatie blijft rond de 3 procent

Het CPB ging er in eerdere ramingen nog vanuit dat de inflatie verder zou afnemen. Die verwachting is inmiddels bijgesteld. Voor zowel 2026 als 2027 wordt nu gerekend op een inflatie van ongeveer drie procent per jaar.

In 2026 kunnen huishoudens de hogere prijzen nog relatief goed opvangen. De cao-lonen stijgen namelijk voldoende om een groot deel van het koopkrachtverlies te compenseren. Een jaar later verandert dat beeld. In 2027 gaat vooral de koopkracht van middeninkomens achteruit.

Han de Jong noemt het bij BNR opvallend dat de economie ondanks de aanhoudende inflatie blijft groeien. Hogere prijzen zetten normaal gesproken de consumptie onder druk. Volgens hem lijken Nederlandse huishoudens echter nog over voldoende financiële buffers te beschikken.

“Huishoudens hebben blijkbaar een flinke financiële buffer waar ze op kunnen interen en de internationale handel is ook sterker dan verwacht”, aldus De Jong.

Ook de onzekerheid in de wereld kan volgens hem een rol spelen. “Omdat er zoveel onrust is, willen we misschien nog bepaalde uitgaven doen en dan is daar nog ruimte voor.”

Nederlandse economie blijft overeind

Niet alleen huishoudens houden de economie op de been. Ook de internationale handel ontwikkelt zich sterker dan eerder werd verwacht. Dat compenseert volgens De Jong een deel van de negatieve gevolgen van de hoge inflatie.

De Nederlandse economie blijft daardoor in zowel 2026 als 2027 groeien. Het tempo van die groei neemt gedurende deze periode wel geleidelijk af. Opvallend genoeg komt de groeiverwachting volgens De Jong ongeveer overeen met de voorspelling die het CPB in september vorig jaar deed. Onder de oppervlakte zijn de omstandigheden echter flink veranderd.

De inflatie valt tegen, terwijl de internationale handel en de bestedingen van huishoudens juist sterker blijken. Die ontwikkelingen houden elkaar voorlopig grotendeels in evenwicht.

Begrotingstekort geeft kabinet weinig ruimte

Ook de overheidsfinanciën spelen een belangrijke rol in de nieuwe ramingen. Het begrotingstekort komt in 2026 dicht bij de Europese grens van drie procent van het bruto binnenlands product. In 2027 verbetert het tekort naar 2,1 procent.

Die verbetering komt vooral doordat in 2026 een eenmalige uitgave aan defensiepensioenen plaatsvindt. De Jong vindt het gezien de internationale onzekerheid niet ongunstig dat Nederland in 2027 enige afstand houdt tot de Europese tekortgrens. Daardoor blijft er ruimte over wanneer onverwacht extra overheidsuitgaven nodig zijn.

De staatsschuld loopt de komende jaren wel verder op doordat de overheid meer uitgeeft dan er binnenkomt. Als percentage van de omvang van de Nederlandse economie blijft de schuld volgens De Jong echter ruim binnen de Europese regels.

De MEV vormt ondertussen een belangrijk uitgangspunt voor de komende begrotingsgesprekken van het kabinet. Premier Rob Jetten en zijn vicepremiers beginnen volgende week met het overleg. Omdat Jetten leiding geeft aan een minderheidskabinet, moet het kabinet al vroeg steun zoeken bij oppositiepartijen.

Daar komt tijdsdruk bij kijken. Eind augustus moeten de begrotingsgesprekken zijn afgerond. Op 31 augustus moet de concept-Miljoenennota naar de Raad van State. Vooral het negatieve overheidssaldo kan daarbij voor lastige keuzes zorgen, omdat voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid vooralsnog geen meerderheid hebben in de Tweede Kamer.