Oekraïne en Rusland praten over vrede, maar de aanvallen gaan door

Rusland en Oekraïne praten in Abu Dhabi over een einde aan de oorlog, maar vannacht vlogen de drones en raketten gewoon weer over en weer. Beide landen troffen elkaars energie-installaties, precies het onderwerp van de vredesgesprekken vandaag.

Olieroutes en stroomnet onder vuur

Een Oekraïense drone-aanval veroorzaakte vannacht brand in het havengebied van Oest-Loega, een van de grootste Russische olie-exporthavens aan de Oostzee. Dat meldt Alexander Drozdenko, gouverneur van de regio Leningrad.

Rusland sloeg dezelfde nacht toe in de Oekraïense regio Odesa, waar volgens gouverneur Oleh Kiper zo’n 135.000 huishoudens zonder stroom zitten.

Die doelwitten zijn geen toeval. Kyiv bestookt raffinaderijen en olieterminals om de oorlogskas van het Kremlin te raken, terwijl Moskou het Oekraïense stroomnet aan het begin van de winter onder druk zet.

Vredesgesprekken Oekraïne: mooi weer aan tafel

Het zijn de eerste gesprekken onder Amerikaanse leiding sinds februari, toen president Donald Trump zijn aandacht verlegde naar de oorlog met Iran. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky noemde de eerste ronde gisteravond “constructief en behoorlijk inhoudelijk”.

Op tafel lagen onder meer grondgebied en veiligheidsgaranties. Ook spraken de partijen over een uitruil van maximaal 1.500 gevangenen per kant, goed voor 3.000 mensen in totaal.

Vandaag draait het om mogelijke bestanden, tijdelijke staakt-het-vurens, voor de Zwarte Zee en energie-infrastructuur. Dat raakt ook beleggers, want de oorlog verstoort de scheepvaart van olie en graan en drijft zo wereldwijd de energie- en voedselprijzen op.

Marco Rubio, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, was lovend. “De gesprekken in Abu Dhabi waren zeer productief”, zei hij gisteren in Parijs. Moskou klinkt voorzichtiger: vicebuitenlandminister Sergej Rjabkov vindt het volgens staatspersbureau Tass “te vroeg” om over vooruitgang te praten.

Donbas blijft het struikelblok

Inhoudelijk liggen beide kampen nog ver uit elkaar. President Vladimir Poetin eist dat Oekraïne zich terugtrekt uit de delen van het oosten die Russische troepen niet hebben kunnen veroveren, maar Zelensky weigert dat keer op keer.

Ook de veiligheidsgaranties schuren. Dat zijn afspraken over wie Oekraïne te hulp schiet als Rusland na een vredesdeal opnieuw binnenvalt.

De Verenigde Staten vroegen Rusland om in te stemmen met garanties naar het voorbeeld van de artikelen 4 en 5 van het NAVO-verdrag, meldde een hoge Amerikaanse functionaris maandag. Artikel 5 bepaalt dat een aanval op één lidstaat geldt als een aanval op het hele bondgenootschap.

Poetin wijst NAVO-lidmaatschap en westerse troepen in Oekraïne af, dus het is de vraag welke garanties voor Moskou door de beugel kunnen. EU-buitenlandchef Kaja Kallas is sceptisch: zij zag maandag “weinig goede wil” bij Rusland.

Trump denkt zelfs nog een maat groter. Na een ontmoeting met de Russische gezant Kirill Dmitriev zei hij vorige week: “Het zal over meer gaan dan alleen Oekraïne, je zou kunnen zeggen dat het heel Europa betreft.”

Europa zit daar niet op te wachten. EU-buitenlandchef Kaja Kallas liet eerder weten dat Europa al een veiligheidsstructuur heeft, en zag maandag ook “weinig goede wil” bij Rusland.

Na de driehoeksgesprekken overlegt Oekraïne apart met zijn Europese partners, meldt delegatieleider Rustem Umerov. Spreken de partijen vandaag een bestand af voor de Zwarte Zee of het stroomnet, dan is dat de eerste concrete winst sinds februari.