Ruzie over Iran redt ASML van Amerikaans chipverbod, voorlopig

De Verenigde Staten willen Nederland verplichten de laatste leveringen van ASML-chipmachines aan China te blokkeren. Weigert Den Haag, dan liggen er sancties klaar.

Dat de wet nog niet rond is, komt niet door Nederlands verzet. Het ligt aan een Amerikaanse ruzie over de oorlog in Iran.

Amerikaanse vrees zit achter het verbod

Achter de druk zit één zorg: dat Chinese chipfabrieken met Nederlandse techniek het Chinese leger en de eigen AI-industrie vooruithelpen. Washington wil die route sluiten voordat China zelf zover is.

Het wetsvoorstel heet de Match Act en geeft bondgenoten 150 dagen om het Amerikaanse exportbeleid over te nemen.

Gebeurt dat niet, dan kunnen de VS de Foreign Direct Product Rule inzetten, een regel die alles raakt wat met Amerikaanse techniek is gemaakt.

ASML mag dan geen DUV-immersiescanners meer naar China sturen, machines die met diep ultraviolet licht patronen op chips belichten.

Ook het onderhoud van al geplaatste systemen bij SMIC, Huawei, Hua Hong, CXMT en YMTC valt onder het verbod. Zonder service staat zo’n machine binnen afzienbare tijd stil.

Chinese omzet van ASML loopt gevaar

China levert ASML dit jaar naar verwachting 8,6 tot 9 miljard euro op, ongeveer 20 procent van de verwachte omzet van 43 tot 45 miljard.

Omgerekend gaat het om ruim 170 miljoen euro per week. Die geldkraan zou vrijwel in één keer dichtgaan.

Meebuigen is bovendien geen vrije keuze. ASML draait zelf op Amerikaanse toeleveranciers, en eerdere dreigementen om die keten te verstoren brachten Den Haag ook al tot strengere regels.

Haagse lobby kansarm, wet ligt stil

Minister voor Buitenlandse Handel Sjoerd Sjoerdsma lobbyt in Washington tegen het voorstel. “Het is zeer ongelukkig dat hiermee mogelijk onze nationale veiligheid in Amerikaanse handen komt te vallen”, zei hij in juni.

Kansrijk is dat verzet niet, want Republikeinen en Democraten steunen de wet samen. De rem zit elders: de defensiebegroting waar de Match Act op meelift strandde op 14 juli in de Senaat, omdat Democraten protesteerden tegen de oorlog in Iran.

Hoe gevoelig het dossier ligt, bleek eind juli, toen ASML en Besi tot bijna 10 procent onderuitgingen na berichten over een Chinese DUV-doorbraak.

Komt die begroting opnieuw in stemming en haalt hij het wel, dan gaat de klok van 150 dagen lopen. Den Haag moet dan kiezen: meebuigen of sancties riskeren.