ASML en Besi kelderen tot bijna 10%, handel tijdelijk stilgelegd

De aandelen van ASML en Besi stonden maandag zwaar onder druk nadat berichten verschenen over een Chinese doorbraak op het gebied van chipmachines.

Het aandeel ASML verloor op het dieptepunt bijna negen procent, waarna de handel op Euronext tijdelijk automatisch werd stilgelegd vanwege de sterke koersschommelingen. Ook Besi kreeg een zogeheten volatility pause na een scherpe daling.

Beleggers reageren op berichten dat China is begonnen met de productie van eigen immersie DUV lithografiemachines, een markt waarin ASML jarenlang vrijwel onaantastbaar was.

ASML onder druk door Chinese DUV-machines

Het nieuws komt van technologiesite The Information, dat zich baseert op twee anonieme bronnen. Volgens het bericht is de Chinese startup Shanghai Yuliansheng Technology gestart met de productie van immersie-DUV-lithografiemachines. Dit type chipmachine wordt gebruikt voor de productie van geavanceerde chips en mag, in tegenstelling tot de modernere EUV-machines, nog wel door ASML aan China worden geleverd.

Shanghai Yuliansheng zou dit jaar vijf DUV-machines willen produceren en volgend jaar ongeveer twintig. De eerste systemen zouden worden geleverd aan grote Chinese chipfabrikanten, waaronder Semiconductor Manufacturing International (SMIC), Hua Hong Semiconductor en geheugenchipmaker ChangXin Memory Technologies (CXMT).

Als deze machines daadwerkelijk succesvol in massaproductie komen, kan dat de afhankelijkheid van Chinese chipbedrijven van ASML geleidelijk verkleinen.

Beleggers vrezen gevolgen voor ASML en Besi

Na de berichtgeving liep de verkoopdruk snel op. ASML wist een eerdere stijging van ruim twee procent volledig uit te wissen en verloor op het dieptepunt bijna negen procent. Door de uitzonderlijk sterke koersbeweging werd de handel op Euronext tijdelijk automatisch stilgelegd via een zogeheten volatility pause.

Rond het einde van de handelsdag stond het aandeel nog altijd ruim zeven procent lager. Ook sectorgenoten kregen flinke klappen. ASMI verloor meer dan vier procent, terwijl Besi ruim zeven procent daalde en eveneens kort werd stilgelegd.

Volgens analisten van Jefferies laat het nieuws mogelijk zien dat China vooruitgang boekt met zijn eigen chipmachines. Dat kan op langere termijn een negatieve invloed hebben op de vooruitzichten van ASML in China.

Tegelijkertijd plaatsen de analisten een belangrijke kanttekening. In het verleden verschenen vaker berichten over Chinese alternatieven voor ASML-machines die later onjuist of sterk overdreven bleken. Het is daarom nog afwachten of de productie daadwerkelijk op grote schaal van de grond komt.

Daarnaast benadrukt Jefferies dat Chinese chipmakers waarschijnlijk ASML-machines zullen blijven kopen zolang dat mogelijk is. De Nederlandse systemen worden nog altijd gezien als kwalitatief aanzienlijk beter dan de Chinese alternatieven.

Chinese ambities nemen verder toe

De ontwikkelingen laten zien dat China grote stappen blijft zetten om een eigen chipindustrie op te bouwen. Door de exportbeperkingen van de Verenigde Staten en Europa investeert het land al jaren fors in binnenlandse alternatieven voor westerse technologie.

Toch plaatsen analisten ook kanttekeningen. De Chinese DUV-machines zijn gebaseerd op oudere technologie en moeten zich in de praktijk nog bewijzen. Volgens de berichtgeving worden dit jaar ongeveer vijf systemen geproduceerd, oplopend tot circa twintig in 2027.

De eerste leveringen zijn bestemd voor Chinese chipfabrikanten als SMIC, Hua Hong Semiconductor en ChangXin Memory Technologies (CXMT).

Voor beleggers blijft de ontwikkeling desondanks belangrijk. China is al jaren een belangrijke afzetmarkt voor ASML. Als Chinese fabrikanten er uiteindelijk in slagen concurrerende DUV-machines op grote schaal te produceren, kan dat op langere termijn gevolgen hebben voor de groei van het bedrijf. Voorlopig behouden de machines van ASML volgens analisten echter een duidelijke technologische voorsprong.