Trump benoemt speciaal gezant voor Groenland: ‘We móéten dit eiland hebben’

Wie dacht dat Trump zijn plannen voor Groenland had opgegeven, komt bedrogen uit. De Amerikaanse president heeft Louisiana-gouverneur Jeff Landry benoemd tot speciaal gezant voor het Arctische eiland. Denemarken reageert woedend en noemt de zet een “absolute provocatie”. De aanstelling dreigt een diplomatieke crisis te veroorzaken binnen de NAVO.

Trump drukt Groenland-ambitie opnieuw door

Met de benoeming van Landry laait het diplomatieke conflict tussen Washington en Kopenhagen weer op. Groenland is een grotendeels zelfbesturend territorium binnen het Deense koninkrijk. Toch ziet Trump het eiland als een essentieel onderdeel van zijn veiligheidsstrategie. “Kijk maar eens naar de kust van Groenland. Overal Russische en Chinese schepen. We hebben dit nodig”, zei hij tegen Amerikaanse media.

Volgens Trump moet Landry “het voortouw nemen” om Groenland bij de VS te voegen. De gouverneur liet op X weten: “Het is een eer om in deze vrijwillige rol te helpen Groenland onderdeel van de VS te maken.”

Woedende reacties uit Denemarken en Groenland

De Deense minister van Buitenlandse Zaken, Lars Løkke Rasmussen, reageerde furieus. “Uit het niets is er nu een speciale gezant die volgens zichzelf de taak heeft Groenland over te nemen. Dat is volledig onacceptabel.” Rasmussen roept de Amerikaanse ambassadeur op het matje om uitleg te geven.

Ook de Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen spreekt zich fel uit. “Groenland is van de Groenlanders. Onze territoriale integriteit moet worden gerespecteerd”, schrijft hij op Facebook. “We zijn bereid om samen te werken, maar altijd op basis van respect voor onze waarden en wensen.”

NAVO onder druk, symboliek als wapen

Volgens deskundigen is de aanstelling van een gezant vooral symbolisch, maar daarmee niet minder explosief. “Dit is een directe provocatie”, zegt Henk van der Liet, emeritus-hoogleraar Scandinavische Studies. “Groenland is geen conflictgebied zoals Oekraïne. Zo’n benoeming zet de soevereiniteit van een NAVO-bondgenoot onder druk.”

De spanningen lopen verder op doordat de VS maandag ook nog eens vergunningen voor vijf windprojecten aan de Amerikaanse oostkust opschortten, waaronder twee van het Deense Ørsted.

Trump blijft bij zijn plan

Het is niet de eerste keer dat Trump interesse toont in Groenland. Al tijdens zijn eerste termijn liet hij weten het eiland te willen kopen van Denemarken. Toen kreeg hij nul op het rekest. Toch blijft hij vasthoudend: “We moeten dit eiland hebben, niet voor de mineralen, maar voor onze veiligheid.”

Groenland telt ongeveer 57.000 inwoners en kan sinds 2009 zelfstandig kiezen voor onafhankelijkheid. De vraag is inmiddels niet óf, maar wanneer dat zal gebeuren.