Trump eist nu zélf schadevergoeding van Iran, deal verder weg

De hoop op een snelle heropening van de Straat van Hormuz neemt opnieuw af. De Amerikaanse president Donald Trump scherpt zijn eisen aan Iran aan en wil dat Teheran schadevergoedingen betaalt voor slachtoffers van eerdere aanslagen en conflicten.

Dat dreigt de onderhandelingen verder te bemoeilijken. De afgelopen dagen groeide juist het optimisme dat een akkoord over het scheepvaartverkeer door Hormuz dichterbij kwam. De nieuwe eisen zorgen voor extra onzekerheid en zetten de olieprijs verder onder opwaartse druk.

Trump eist schadevergoeding van Iran

Trump maakte maandag duidelijk dat hij nieuwe voorwaarden stelt aan toekomstige onderhandelingen met Iran. De Amerikaanse president wil dat Teheran schadevergoedingen betaalt voor slachtoffers van aanslagen en conflicten waarvoor hij Iran verantwoordelijk houdt.

Ook wil Trump compensatie voor de families van Iraanse demonstranten die volgens hem door de autoriteiten zijn gedood. Daarnaast vindt hij dat Iran moet betalen voor schade en slachtoffers van conflicten in onder meer Libanon, Syrië, Jemen en Gaza, waar door Iran gesteunde groepen actief zijn.

Het probleem is dat Iran juist geld van de Verenigde Staten eist. Teheran wil compensatie voor de schade die is ontstaan tijdens de oorlog met de VS en Israël.

Beide landen eisen dus een schadevergoeding van elkaar. Dat maakt een akkoord over de Straat van Hormuz moeilijker. Iran wil de belangrijke vaarroute pas volledig heropenen als onder meer de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens wordt opgeheven, bevroren tegoeden worden vrijgegeven en er afspraken komen over compensatie voor oorlogsschade.

Olieprijs loopt verder op

De nieuwe eisen van Trump verkleinen de hoop op een snelle deal over de Straat van Hormuz. Dat is direct merkbaar op de oliemarkt.

Brentolie steeg dinsdagochtend naar 88 dollar per vat. Een dag eerder was de olieprijs al met vijf procent omhooggeschoten. Daarmee stijgt de prijs inmiddels vier handelsdagen op rij.

Ook diesel wordt fors duurder. Europese dieselcontracten stegen met meer dan tien procent. Niet alleen de onzekerheid rond Hormuz speelt daarbij een rol. Ook aanvallen op raffinaderijen in Saudi-Arabië, Libië en Rusland zorgen voor zorgen over de beschikbaarheid van brandstof.

De problemen zijn bovendien duidelijk zichtbaar in de scheepvaart. Het huren van een grote olietanker voor de belangrijke route van het Midden-Oosten naar China kost inmiddels bijna 500.000 dollar per dag. Dat is ruim twee keer zoveel als vóór het uitbreken van de oorlog.

Hoge olieprijs vergroot zorgen over inflatie en rente

De gedeeltelijke afsluiting van Hormuz begint ondertussen steeds duidelijker door te werken in de wereldeconomie. Economen hebben hun groeiverwachtingen verlaagd en rekenen tegelijkertijd op meer inflatie.

Dat is slecht nieuws voor centrale banken. Als hogere energieprijzen de inflatie langer hoog houden, kunnen renteverlagingen verder worden uitgesteld. Op sommige financiële markten wordt zelfs rekening gehouden met nieuwe renteverhogingen.

Trump leek eerder nog bereid om vooral economische druk op Iran uit te oefenen in plaats van nieuwe militaire aanvallen te starten. Maandag hield hij die mogelijkheid echter nadrukkelijk open.

Volgens Trump is Hormuz momenteel “open” en hebben de Verenigde Staten de controle. Toen hem werd gevraagd naar een mogelijke nieuwe militaire escalatie, maakte hij duidelijk dat Washington die mogelijkheid nog altijd achter de hand houdt.

Voor de oliemarkt blijft daarmee vooral één vraag belangrijk: kunnen de Verenigde Staten en Iran alsnog voldoende toenadering vinden om het scheepvaartverkeer door Hormuz daadwerkelijk en duurzaam te herstellen?