Trump en Bessent staan lijnrecht tegenover Warsh: wat gaat er met de rente gebeuren?

Donald Trump zei gisteren voor de zoveelste keer dat de rente volgens hem omlaag moet. Maar waar hij vorige Fed-voorzitter Jerome Powell bejegende met allerlei lelijke woorden, zegt hij nu respect te hebben voor opvolger Kevin Warsh.

Hij zegt vertrouwen te hebben in de man die hij zelf uitkoos, maar de markt rekent erop dat Warsh deze maand de rente juist gaat verhogen. Vrijdag zou weleens bepalend kunnen worden voor dat besluit.

‘Hij zal doen wat hij moet doen’

‘Ik heb veel respect voor hem en hij zal doen wat hij moet doen’, zei de Amerikaanse president gisteren in het Witte Huis.

Trump heeft al vaak genoeg kritiek geuit op het beleid van de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve (Fed). ‘Ik denk dat onze rentes te hoog zijn’, zei hij gisteren nog. ‘We zouden de laagste rentes ter wereld moeten hebben.’

Volgens Trump ontstaat inflatie door ‘andere redenen’ dan succes en groei. Dat botst met het economische handboek. Daarin verhoogt een centrale bank de rente juist om een oververhitte economie af te remmen en zo de inflatie te temmen.

Toch wordt de inflatie dit keer niet aangejaagd door een overvloed aan vraag, maar door een krapper aanbod. De toevoer van olie stokt door de Iran-oorlog, en specifiek door de geblokkeerde Straat van Hormuz.

Minister van Financiën Scott Bessent zei gisteren nog dat renteverhogingen bij zo’n aanbodschok ongebruikelijk zijn. Een hogere rente zorgt er tenslotte niet voor dat er meer olietankers door de belangrijke zeestraat varen.

Zijn redenering: de prijsdruk is tijdelijk en de kerninflatie, de inflatie zonder de energieprijzen, daalde al vóór de oorlog. Daar kijk je als centrale bank doorheen.

Daar staat Warsh lijnrecht tegenover. De Fed-voorzitter wees afgelopen vrijdag in Jackson Hole juist op inflatie die breed in de economie zit en noemde de rente zijn belangrijkste wapen.

Markt zet in op een renteverhoging

De cijfers geven Warsh munitie. De PCE-inflatie, de favoriete inflatiemaatstaf van de Fed, staat op 3,7 procent op jaarbasis. En de prijsstijgingen zitten breed: 54 procent van alle producten werd het afgelopen jaar ruim 3 procent duurder, tegen gemiddeld 32 procent vóór de pandemie.

Bij zijn toespraak vrijdag liet Warsh er weinig twijfel over bestaan. Zijn boodschap kwam erop neer dat de arbeidsmarkt vrijwel op volle kracht draait, maar dat de inflatie te hoog is en niet verbetert.

De markt heeft de boodschap begrepen. De kans op een renteverhoging bij de Fed-vergadering van september schoot na de toespraak omhoog van zo’n 30 naar 57 procent.

Toch kan Warsh niet blind op de inflatie sturen. De Fed heeft van het Amerikaanse Congres een dubbel mandaat: stabiele prijzen én maximale werkgelegenheid. Een renteverhoging dient het eerste doel, maar kan banen kosten.

En juist daar zitten barsten. In juli verdwenen onverwacht 23.000 banen, terwijl economen rekenden op zo’n 80.000 banen erbij. De werkloosheid zakte weliswaar naar 4,1 procent, maar vooral doordat mensen de arbeidsmarkt de rug toekeerden. Ook de loongroei zakte naar het laagste niveau in ruim vijf jaar.

Vrijdag verschijnt het banenrapport over augustus, het laatste grote cijfer voor die vergadering. Blijft de arbeidsmarkt overeind, dan staat een renteverhoging weinig meer in de weg. Valt het cijfer tegen, dan zal de kans op een nieuwe rentepauze weer flink stijgen.

Waarom de lange rente knelt

Achter de schermen speelt een tweede strijd: die om de rente op langlopende Amerikaanse staatsleningen. De tienjaarsrente klom gisteren naar de hoogste stand in 19 maanden. De dertigjaarsrente piekte eerder al op 5,32 procent, het hoogste niveau sinds vóór de financiële crisis van 2008.

Die lange rente is de lat waar zo’n beetje alle leenkosten langs worden gelegd. Hypotheken, bedrijfsleningen en ook de staatsschuld zelf worden er duurder door. Washington geeft aan rentebetalingen inmiddels meer uit dan aan defensie.

Ook beleggers voelen de pijn. Hoe hoger de rente op veilig staatspapier, hoe minder aantrekkelijk risicovollere beleggingen worden. De waarderingen van aandelen, Bitcoin (BTC) en edelmetalen komen daardoor onder druk.

Warsh kan die markt zo indirect als wapen gebruiken. Duurder lenen remt de vraag en drukt de inflatie, zonder dat de Fed zelf de rente hoeft te verhogen. Zijn zwijgzaamheid over het rentepad joeg de lange rente de afgelopen weken al omhoog.

Kenners vergelijken hem daarom met oud-Fed-voorzitter Paul Volcker. Die liet de rente begin jaren tachtig oplopen tot boven de 20 procent, maar schoof de schuld handig af: niet de Fed, maar de markt bepaalde de prijs. Zo kan ook Warsh de inflatie bestrijden zonder een verhoging aan te kondigen waar Trump op kan schieten.

Voor minister van Financiën Scott Bessent is diezelfde lange rente juist een hoofdpijndossier. Zijn ministerie verdubbelt vanaf 9 september de terugkopen van langlopende staatsleningen om de rente te drukken. Officieel om de handel soepel te houden, maar analisten zien verkapte rentesturing.

Daar wringt het: Warsh moet de inflatie omlaag krijgen, Bessent moet de staatsschuld betaalbaar houden. Bessent verklaarde gisteren dat de twee ‘op dezelfde lijn’ zitten over de obligatiemarkt. De dollar, die onder de ingrepen te lijden heeft, vertelt een ander verhaal.