Trump wil niet terug naar Iran-akkoord en laat de druk opvoeren

De Amerikaanse president Donald Trump wijst elke Iraanse voorwaarde voor het heropenen van de belangrijkste olieroute ter wereld af en wil eerst zien wat zijn economische druk oplevert. Dat maakt een doorbraak deze week onwaarschijnlijk, ook al legde Teheran donderdag voor het eerst een concrete vaarroute op tafel.

Waarom wacht Trump Iran uit?

Trump denkt dat financiële druk meer oplevert dan een nieuw compromis. Zijn regering liet bemiddelaars herhaaldelijk weten niets te voelen voor herstel van het akkoord in juni, meldt The Wall Street Journal op basis van ingewijzen. In Washington golden die afspraken als te mild.

De overeenkomst van 17 juni moest de Straat van Hormuz heropenen, de zeestraat waar normaal zo’n vijfde van alle olie ter wereld doorheen gaat. In ruil kreeg Teheran sanctieverlichting en toegang tot bevroren tegoeden.

Binnen enkele weken viel alles uit elkaar. Iran begon koopvaardijschepen aan te vallen om zijn gezag over de doorvaart af te dwingen, waarna Trump het akkoord op 8 juli dood verklaarde.

Het venster van zestig dagen voor gesprekken over sancties en het kernprogramma liep vorige week af. Volgens Teheran waren die gesprekken nooit begonnen, dus viel er ook niets te verlengen.

Het Amerikaanse beleid draait nu om Operatie Economic Outcast, die Iran van elke bron van inkomsten moet afsnijden.

“Zoals de president zei, er zijn geen gesprekken of contacten gaande of gepland met de Islamitische Republiek Iran”, zegt woordvoerder Anna Kelly van het Witte Huis.

Teheran eist terugkeer naar akkoord

Iran wil juist dat Washington teruggaat naar precies dat zogeheten memorandum (een voorlopige afspraak zonder juridische binding). De Revolutionaire Garde eist daarbij dat de zeeblokkade verdwijnt, de sancties van tafel gaan en Iran wordt gecompenseerd.

Washington “moet weten dat geen enkel voorstel buiten het kader van de overeenstemming zal worden geaccepteerd”, zei parlementariër Mohammad Rashidi tegen persbureau Icana.

Bemiddelaars uit Pakistan, Oman en Qatar kwamen deze week met lege handen terug uit Teheran.

Iran legt een vaargeul op tafel

Toch beweegt er iets. Op verzoek van bemiddelaars stelt Iran een lijst met voorwaarden op, zei Mohsen Rezaei, secretaris van de Iraanse Hoge Raad voor Nationale Veiligheid, donderdag tegen Al Manar TV. Een einde aan de oorlog staat op die lijst.

Volgens Rezaei is er met Oman een vaarcorridor afgesproken, deels door Omaanse en deels door Iraanse wateren. Schepen mogen door een aangewezen middengeul varen, maar pas als Washington aan de voorwaarden voldoet.

Brent-olie noteert rond 88 dollar per vat en zakte deze week op hoop van betere doorvaart. De zeestraat ligt inmiddels zo’n zes maanden vrijwel stil.

Sinds eind juli zijn Iran en de VS gestopt met elkaar aanvallen en dat heeft voor verlichting gezorgd in de grafiek. Het wachten is nu vooral tot een doorbraak rond de Straat van Hormuz.

De absolute piek in de olieprijs was begin maart, kort nadat de oorlog van start ging. De olieprijs reageert steeds minder heftig op alle ontwikkelingen en zit nu al een tijdje in een neerwaartse trend. Dat kan de inflatiedruk verzachten, wat centrale banken weer wat meer lucht geeft.