Vance geland in Islamabad: vredesgesprekken VS en Iran gaan elk moment beginnen

De Amerikaanse vicepresident JD Vance is zaterdagochtend geland in Islamabad voor de eerste directe gesprekken tussen de VS en Iran sinds het staakt-het-vuren. Hij werd op de luchthaven ontvangen door de Pakistaanse legerchef Asim Munir en minister van Buitenlandse Zaken Ishaq Dar. Ook topadviseurs Steve Witkoff en Jared Kushner zijn aanwezig.

Beide delegaties zijn nu in Pakistan. De eerste horde is daarmee genomen. De gesprekken beginnen naar verwachting na 14:00 uur lokale tijd, rond 11:00 uur Nederlandse tijd.

Islamabad omgebouwd tot vesting

De Pakistaanse hoofdstad is omgetoverd tot een beveiligingszone. Wegen zijn geblokkeerd met zeecontainers, gewapende soldaten patrouilleren en luxehotels hebben gasten gevraagd om te vertrekken. Het Serena Hotel, waar de gesprekken waarschijnlijk plaatsvinden, is afgesloten van vrijdag tot zondagavond. Geen andere gasten mogen het terrein betreden.

Pakistan nam geen enkel risico. De autoriteiten gaven ambtenaren en bedrijven twee dagen vrij om de stad vrij te maken voor de delegaties. Langs de Srinagar Highway, de hoofdweg door het centrum, hingen werkers Pakistaanse vlaggen op.

Iran dreigt weg te lopen voor het begint

De grootste onzekerheid komt van de Iraanse kant. Staatsmedia melden dat de Iraanse delegatie eerst een gesprek wil met de Pakistaanse premier om te beoordelen of Washington zijn toezeggingen nakomt. Pas daarna beslist Iran of het daadwerkelijk aan tafel gaat met de Amerikanen.

De Iraanse eisen zijn helder: bevroren tegoeden moeten worden vrijgegeven en de gevechten in Libanon moeten stoppen. Parlementsvoorzitter Ghalibaf, die de Iraanse delegatie leidt, herhaalde die voorwaarden voor vertrek al op sociale media.

Libanon als grootste struikelblok

Sinds het staakt-het-vuren zijn de Israëlische aanvallen op Libanon het grootste twistpunt. Iran stelt dat Libanon onder het bestand valt en houdt de VS verantwoordelijk voor het stoppen van de gevechten daar. De VS en Israël zeggen dat Libanon niet in de deal is opgenomen.

Israël heeft de aanvallen op Hezbollah-doelen wel teruggeschroefd na een telefoontje van Trump aan Netanyahu, maar stopt ze niet volledig. Hezbollah blijft op zijn beurt drones en raketten richting Israël afvuren. De Israëlische regering is daarnaast van plan een veiligheidszone in te stellen over circa 10 procent van het Libanese grondgebied.

Eisen liggen ver uit elkaar

Als de gesprekken beginnen, liggen dezelfde meningsverschillen op tafel die in februari al niet werden opgelost, plus nieuwe die door de oorlog zijn ontstaan.

Iran wil blijvende controle over de Straat van Hormuz, opheffing van alle sancties, terugtrekking van Amerikaanse troepen uit de regio en financiële compensatie voor oorlogsschade. Op sommige punten is een compromis denkbaar. Op andere, zoals Hormuz, het Iraanse raketprogramma en de steun aan milities, liggen de posities verder uit elkaar dan ooit.

Er staat enorm veel op het spel. Als de gesprekken mislukken, kan het staakt-het-vuren binnen dagen instorten. Als ze slagen, is dit het begin van het einde van een oorlog die de wereldeconomie al weken in zijn greep houdt.