Verkeer door Straat van Hormuz stort in na einde bestand tussen VS en Iran

De spanningen rond de Straat van Hormuz lopen opnieuw snel op. Nadat Iran deze week drie commerciële tankers aanviel en de Verenigde Staten reageerden met nieuwe luchtaanvallen, is het scheepvaartverkeer door een van de belangrijkste zeeroutes ter wereld fors teruggevallen. President Donald Trump verklaarde bovendien dat het bestand met Iran wat hem betreft voorbij is, waardoor de vrees voor een verdere escalatie groeit.

Verkeer door Straat van Hormuz valt opnieuw terug

De Straat van Hormuz is de belangrijkste doorgang voor olie-export uit het Midden-Oosten. Een groot deel van de wereldwijde oliehandel passeert dagelijks de smalle zeestraat, waardoor verstoringen direct gevolgen kunnen hebben voor de energiemarkt.

Na de recente aanvallen is het aantal passerende tankers flink afgenomen. Volgens marktonderzoeksbureau Kpler voeren woensdag slechts dertien olietankers door de zeestraat, tegenover een gemiddelde van 33 per dag in de week ervoor. Andere maritieme bronnen spreken van ongeveer 25 passages, nog altijd ruim onder het gebruikelijke niveau van 30 tot 50 schepen per dag.

Analisten zien dat rederijen steeds voorzichtiger worden. Sommige tankers kiezen voor de noordelijke route, die onder Iraanse controle staat. Andere schepen schakelen hun transponders uit, waardoor hun positie niet langer openbaar te volgen is. Dat gebeurt vaker in conflictgebieden om veiligheidsredenen.

Volgens maritiem inlichtingenbedrijf Windward is het herstel van de scheepvaart, dat na het eerdere bestand voorzichtig op gang kwam, vrijwel volledig stilgevallen. De vaarroute functioneert opnieuw alsof er sprake is van een actieve oorlogssituatie.

Nieuwe spanningen tussen VS en Iran

De verslechterde veiligheidssituatie volgt op een nieuwe militaire confrontatie tussen de Verenigde Staten en Iran. Nadat drie commerciële schepen werden aangevallen, voerde het Amerikaanse leger opnieuw luchtaanvallen uit op Iraanse doelen. Volgens het Amerikaanse Central Command waren die gericht op militaire installaties die gebruikt zouden worden om de scheepvaart in de Straat van Hormuz aan te vallen.

Trump zei woensdag dat hij niet weet of beide landen opnieuw in een volledige oorlog terechtkomen. Wel stelde hij dat Iran “heel graag een deal wil sluiten”, terwijl hij tegelijkertijd benadrukte dat hij twijfelt of Teheran zich aan nieuwe afspraken zal houden.

Eerder op de dag verklaarde Trump al dat het bestand tussen beide landen volgens hem voorbij is. Iran beschuldigde de Verenigde Staten vervolgens van het schenden van de eerder gesloten overeenkomst en liet weten zich te zullen blijven verdedigen.

Olieprijs stijgt, maar volledige blokkade nog niet ingeprijsd

De nieuwe onrust zorgt opnieuw voor hogere olieprijzen. Brent-olie steeg deze week met meer dan zes procent, omdat beleggers vrezen dat de export via de Straat van Hormuz verder onder druk komt te staan.

Toch denken energie-analisten dat de markt voorlopig niet uitgaat van een volledige afsluiting van de zeestraat. Volgens hen rekenen handelaren eerder op een patroon waarbij periodes van militaire aanvallen worden afgewisseld met tijdelijke rust, waardoor olietankers tussendoor alsnog kunnen blijven varen.

Een volledige blokkade zou veel grotere gevolgen hebben. Eerder dit jaar leidde maandenlange verstoring van het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz al tot een van de grootste onderbrekingen van de mondiale olievoorziening ooit. Analisten waarschuwen dat een nieuwe escalatie de druk op de energiemarkt opnieuw snel kan vergroten.