Waarom de economie maar niet instort, ondanks alle ellende

De wereldeconomie krijgt al jaren de ene tegenvaller na de andere te verwerken. Oorlogen, handelsspanningen, dure energie en hoge rentes zorgen voor onzekerheid. Toch blijft een zware economische terugval voorlopig uit.

Nieuwe cijfers uit de Verenigde Staten en de eurozone wijzen erop dat bedrijven nog altijd groeien. Tegelijkertijd pompen grote technologiebedrijven ongekende bedragen in kunstmatige intelligentie. Dat ondersteunt de economie, maar roept ook een belangrijke vraag op: kunnen die enorme investeringen uiteindelijk genoeg geld opleveren?

Economische groei houdt verrassend goed stand

De zorgen over de wereldeconomie zijn niet nieuw. Centrale banken verhoogden de afgelopen jaren hun rentes fors om de inflatie onder controle te krijgen. Daarnaast zorgen geopolitieke spanningen en handelstarieven voor hogere kosten en meer onzekerheid bij bedrijven.

Toch blijft de economie overeind.

Dat is onder meer terug te zien in de inkoopmanagersindices, beter bekend als PMI-cijfers. Deze indicatoren geven een beeld van de bedrijvigheid in de industrie en dienstensector.

Zowel in de eurozone als in de Verenigde Staten wijzen deze cijfers nog altijd op economische groei. Vooral de Amerikaanse economie blijft veerkrachtig, ondanks de hogere rente en de onzekerheid rond de wereldhandel.

Ook bedrijfswinsten spelen daarbij een belangrijke rol. Zolang ondernemingen geld blijven verdienen, kunnen ze blijven investeren, personeel aannemen en lonen betalen. Daarmee blijft ook de consument een belangrijke motor onder de economie.

Dat maakt de huidige situatie opvallend. Veel factoren die normaal gesproken voor economische problemen kunnen zorgen, zijn tegelijkertijd aanwezig. Toch is van een brede economische terugval nog geen sprake.

AI-investeringen worden steeds groter

Een belangrijke verklaring ligt bij de enorme investeringsgolf rond kunstmatige intelligentie. Grote technologiebedrijven steken honderden miljarden dollars in datacenters, chips en andere infrastructuur die nodig is om AI-systemen te ontwikkelen en te laten draaien.

Volgens schattingen van Goldman Sachs kunnen Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta en Oracle volgend jaar gezamenlijk ongeveer 1,2 biljoen dollar investeren. Dit jaar zou dat nog rond de 800 miljard dollar liggen.

Dat geld verdwijnt niet zomaar uit de economie. Het gaat onder meer naar chipfabrikanten, bouwbedrijven, energieleveranciers en producenten van apparatuur voor datacenters. Daarmee zorgt de AI-race voor economische activiteit in veel meer sectoren dan alleen de technologiesector.

De omvang van die investeringen begint echter ook vragen op te roepen.

Goldman Sachs schat dat er jaarlijks ongeveer 300 miljard dollar aan extra AI-inkomsten nodig is om de investeringen uiteindelijk te rechtvaardigen. Technologiebedrijven moeten dus niet alleen betere AI-modellen ontwikkelen. Ze moeten er ook op grote schaal geld mee gaan verdienen.

Daarmee komt steeds meer druk te liggen op de commerciële kant van kunstmatige intelligentie. Bedrijven moeten abonnementen verkopen, kosten besparen of nieuwe producten ontwikkelen waarmee de miljardeninvesteringen kunnen worden terugverdiend.

Beleggers kijken naar de lange termijn

Voor financiële markten ontstaat hierdoor een bijzondere situatie. De wereldeconomie blijft groeien en bedrijven blijven investeren, terwijl tegelijkertijd grote onzekerheden boven de markt hangen.

Vooral de AI-race laat zien hoe groot die tegenstelling is. De investeringen ondersteunen op korte termijn de economische groei, maar het uiteindelijke rendement daarvan moet zich nog bewijzen.

Dat betekent niet automatisch dat een economische terugval voor de deur staat. Het laat vooral zien dat de huidige groei steeds sterker afhankelijk wordt van investeringen waarvan de opbrengsten pas later duidelijk worden.

Voor beleggers blijft daarom niet alleen de economische groei belangrijk. Ook bedrijfswinsten, rentes en de daadwerkelijke inkomsten uit AI zullen bepalen of de huidige investeringsgolf kan worden volgehouden.