Zelensky: Poetin weigert bestand voor graanschepen op Zwarte Zee

Oekraïne heeft Rusland voorgesteld om de aanvallen op schepen met landbouwproducten in de Zwarte Zee tijdelijk te staken. Moskou wees dat voorstel volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky af. Rusland zou alleen bereid zijn de Oekraïense graanroute met rust te laten als Kyiv stopt met aanvallen op de Russische energiesector.

De mislukte poging tot een bestand kan gevolgen hebben voor de wereldwijde voedselmarkt. Rusland en Oekraïne zijn samen goed voor meer dan een kwart van de wereldwijde tarwe-export. Nu beide landen vaker havens en commerciële schepen aanvallen, raakt de graanexport steeds verder verstoord.

Rusland koppelt graanbestand aan aanvallen op energiesector

Volgens Zelensky wilde Oekraïne afspraken maken om de export van landbouwproducten via de Zwarte Zee buiten de oorlog te houden. Rusland zou daar echter een belangrijke voorwaarde aan hebben verbonden: Oekraïne moet zijn aanvallen op de Russische energiesector staken.

“Hun positie lijkt te zijn dat ze onze graancorridor alleen niet aanvallen als wij stoppen met aanvallen op hun energiesector”, zei Zelensky.

Oekraïne voert de laatste tijd juist steeds vaker droneaanvallen uit op Russische energie-infrastructuur. Daarbij zijn onder meer olieraffinaderijen diep op Russisch grondgebied geraakt. Vladimir Poetin erkende zaterdag dat de aanvallen economische schade veroorzaken.

Zelensky zegt bereid te zijn om ook afspraken te maken over het ontzien van energie-infrastructuur. Voor hem geldt daarbij wel een duidelijke voorwaarde: Rusland en Oekraïne moeten zich aan dezelfde regels houden. Dat principe geldt volgens hem ook voor een eventuele volledige wapenstilstand.

Poetin liet zaterdag weten dat Rusland verschillende voorstellen uit Kyiv heeft afgewezen. Hij omschreef sommige plannen als “onacceptabel”. De Russische president maakte niet duidelijk op welke voorstellen hij precies doelde.

Graanexport Oekraïne krijgt harde klap

De oplopende spanningen op de Zwarte Zee beginnen ondertussen steeds duidelijker door te werken in de graanhandel.

Ongeveer negentig procent van de Oekraïense graanexport loopt via havens in de regio rond Odesa. Sinds begin augustus heeft Oekraïne volgens landbouwminister Taras Vysotskyi slechts ongeveer 500.000 ton graan uitgevoerd. Dat is ongeveer een vijfde van wat onder normale omstandigheden mogelijk zou zijn.

Ook Rusland ondervindt problemen. Eerder deze maand moesten drie grote graanterminals in de Russische haven Novorossiysk hun activiteiten stilleggen nadat ze beschadigd raakten.

De Russische aanvallen gaan ondertussen door. Volgens het Russische ministerie van Defensie werd afgelopen nacht de Oekraïense haven Yuzhny in de regio Odesa geraakt. Daarbij zouden vijf brandstoftanks en infrastructuur voor het laden en lossen van goederen zijn getroffen.

Zelensky heeft buitenlandse leiders voorgesteld om schepen uit andere landen in te zetten voor zowel Oekraïense als Russische landbouwexport. Hij verwacht echter niet dat Moskou daarmee akkoord gaat.