Zelensky waarschuwt Rusland voor nieuwe aanvallen op olieraffinaderijen

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wil opnieuw Russische olieraffinaderijen aanvallen. Volgens hem heeft Rusland een tijdelijk staakt-het-vuren geschonden door Oekraïense energievoorzieningen te blijven bestoken. Tegelijkertijd lopen de spanningen met de Amerikaanse president Donald Trump op. Ook Elon Musk ligt onder vuur en nieuwe energieafspraken tussen Washington en Moskou zorgen voor onrust.

Zelensky wil Russische olieraffinaderijen opnieuw aanvallen

In een interview met de Financial Times zegt Zelensky dat Oekraïne de aanvallen op Russische olieraffinaderijen zal hervatten. Daarmee reageert hij op Russische aanvallen die volgens hem doorgingen ondanks een tijdelijke afspraak om elkaars energievoorzieningen met rust te laten.

De Oekraïense president stelt dat zijn land de aanvallen op Russische energiedoelen drie dagen had stilgelegd. Daarmee wilde Kiev gehoor geven aan een tijdelijk staakt-het-vuren dat Donald Trump zondag had aangekondigd.

De afspraak moest beide landen ervan weerhouden om elkaars energie-infrastructuur aan te vallen. Volgens Zelensky hield Rusland zich daar echter niet aan. Russische troepen zouden tijdens de pauze gewoon zijn doorgegaan met het bestoken van Oekraïense energie-installaties.

Ook vanuit Rusland klinken beschuldigingen. Het Russische staatspersbureau Tass meldde woensdag dat Oekraïense drones olieraffinaderijen in de regio’s Saratov en Rjazan hadden aangevallen. Beide regio’s beschikken over belangrijke installaties voor de verwerking van olie.

Oekraïne ontkent die berichten. Dmytro Lytvyn, een medewerker van Zelensky, verklaarde dat de Russische beschuldigingen niet kloppen. Daardoor blijft onduidelijk of de gemelde droneaanvallen daadwerkelijk hebben plaatsgevonden.

De raffinaderijen zijn een belangrijk doelwit omdat ze een grote rol spelen in de Russische economie. Hier wordt ruwe olie verwerkt tot onder meer benzine en diesel. Schade aan deze installaties kan de brandstofproductie verstoren en de inkomsten uit de Russische energiesector onder druk zetten.

Zelensky haalt uit naar Trump en Elon Musk

Ondertussen neemt ook de spanning tussen Oekraïne en de Verenigde Staten toe. Zelensky heeft kritiek geuit op Trump en Elon Musk, de topman van ruimtevaartbedrijf SpaceX.

Volgens Zelensky hebben Trump en Musk de Oekraïense toegang tot satelliettechnologie van SpaceX beperkt. Die technologie is van groot belang voor het Oekraïense leger, dat satellietverbindingen gebruikt om te communiceren in gebieden waar gewone internetverbindingen en telefoonnetwerken zijn uitgevallen.

Beperkingen kunnen daardoor directe gevolgen hebben voor de communicatie en coördinatie van Oekraïense militairen. De precieze omvang van de vermeende beperkingen is niet duidelijk.

De kritiek komt op een gevoelig moment. Trump stelde zaterdag dat Zelensky zou moeten overwegen om af te treden als president van Oekraïne. Daarmee lopen de politieke spanningen tussen beide leiders verder op.

Ook de economische toenadering tussen Washington en Moskou baart Zelensky zorgen. Trump kondigde onlangs een overeenkomst met Rusland aan over de levering van diesel aan de internationale markt.

De Oekraïense president vreest dat dit niet de laatste energieafspraak tussen beide landen zal zijn. Hij houdt rekening met verdere samenwerking, bijvoorbeeld op het gebied van aardgas.

“De zaken tussen de VS en Rusland zijn interessant”, zei Zelensky tegen de Financial Times. “De vraag is: wanneer komt de volgende deal? Misschien gaat die over gas. Het zal ongetwijfeld over gas gaan.”

Voor Oekraïne ligt deze ontwikkeling bijzonder gevoelig. Het land probeert de Russische economie te verzwakken door energievoorzieningen aan te vallen. Nieuwe internationale handelsafspraken kunnen Rusland juist extra mogelijkheden bieden om brandstoffen te verkopen en inkomsten te genereren.

Olieprijs kan onder druk komen door nieuwe aanvallen

De dreigende hervatting van Oekraïense aanvallen kan ook gevolgen hebben voor de internationale energiemarkt. Rusland behoort tot de belangrijkste producenten en exporteurs van olie en brandstoffen ter wereld.

Wanneer Russische olieraffinaderijen beschadigd raken, kan de productie van benzine en diesel tijdelijk afnemen. Vooral wanneer meerdere grote installaties tegelijkertijd worden getroffen, kunnen verstoringen merkbaar worden op de internationale brandstoffenmarkt.

Dat betekent niet automatisch dat de wereldwijde olieprijs stijgt. Raffinaderijen verwerken ruwe olie tot brandstoffen, waardoor schade in eerste instantie vooral gevolgen kan hebben voor de beschikbaarheid en prijzen van benzine en diesel.

Het effect op de ruwe olieprijs hangt onder meer af van de omvang van de schade, de duur van eventuele productiestops en de mogelijkheid om olie via andere routes te verkopen. Ook de beschikbaarheid van brandstoffen uit andere landen speelt een belangrijke rol.

Daarnaast kunnen nieuwe energieafspraken tussen Rusland en de Verenigde Staten internationale handelsstromen veranderen. Als Russische brandstoffen gemakkelijker hun weg naar buitenlandse afnemers vinden, kan dat de gevolgen van productieverstoringen gedeeltelijk opvangen.

Voor de energiemarkt is vooral van belang hoeveel Russische raffinagecapaciteit daadwerkelijk uitvalt en hoelang eventuele verstoringen aanhouden. Zonder duidelijkheid over de schade is de invloed op de olieprijs moeilijk in te schatten.