Zes grote EU-landen willen sterker Europees toezicht op financiële markten

Zes grote Europese economieën willen veranderingen in de manier waarop financiële markten in de Europese Unie worden gecontroleerd. Volgens deze landen zorgt het huidige systeem met nationale toezichthouders voor versnippering en extra kosten voor bedrijven en beleggers. Daarom pleiten ze voor een andere aanpak van het toezicht op grote beurzen.

Huidige systeem te versnipperd

Het voorstel komt van Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Polen en Nederland. Dat meldt Politico, dat inzage had in een gezamenlijke brief van de landen. Zij willen dat grote financiële partijen in Europa straks onder één centrale toezichthouder vallen. Daarmee hopen ze het toezicht eenvoudiger en efficiënter te maken.

De zes landen vinden dat het huidige systeem niet meer goed aansluit bij de manier waarop bedrijven en beleggers vandaag de dag werken. Financiële markten zijn de afgelopen jaren steeds internationaler geworden. Veel bedrijven opereren in meerdere Europese landen tegelijk.

Daardoor krijgen ze vaak te maken met verschillende nationale toezichthouders. Dat kan ingewikkeld zijn en extra kosten veroorzaken.

In een interview met BNR noemt Joost Schmets, adjunct-directeur bij de Vereniging van Effectenbezitters (VEB), dit een belangrijk probleem. Hij zegt: “Beleggers en bedrijven opereren steeds vaker grensoverschrijdend en krijgen daardoor te maken met verschillende toezichthouders, wat extra kosten met zich meebrengt.”

Een centrale toezichthouder zou dit probleem kunnen verminderen. Het idee is dat de Europese toezichthouder European Securities and Markets Authority (ESMA) een grotere rol krijgt bij het controleren van grote beurzen en andere belangrijke marktpartijen.

Voordat het voorstel kan worden ingevoerd, moet het nog wel brede steun krijgen binnen de Europese Unie. Daarvoor zijn minstens vijftien lidstaten nodig. De steun van zes grote economieën is dus een belangrijke eerste stap, maar het plan moet de komende tijd verder worden uitgewerkt.

Nationale toezichthouders blijven bestaan

Het voorstel betekent overigens niet dat nationale toezichthouders verdwijnen. In Nederland blijft bijvoorbeeld de Autoriteit Financiële Markten (AFM) gewoon bestaan. De rol van de AFM zou wel kunnen veranderen.

Grote internationale spelers komen dan onder direct Europees toezicht te staan. Kleinere partijen blijven onder nationale controle vallen.

Schmets vergelijkt dit met het toezicht op banken in Europa. “Kleinere banken worden gecontroleerd door lokale toezichthouders, terwijl grote banken onder toezicht staan van de Europese Centrale Bank.”

Volgens hem heeft dat systeem bij banken goed gewerkt. Daarom denken veel beleidsmakers dat een vergelijkbare aanpak ook bij financiële markten kan helpen.

Het plan past bovendien in een breder doel van de Europese Unie: de zogeheten kapitaalmarktunie. Daarmee wil Europa financiële markten beter op elkaar laten aansluiten en investeringen binnen de EU makkelijker maken.

Niet alle EU-landen zijn enthousiast

Toch is er ook weerstand tegen het plan. Vooral landen met een sterke financiële sector, zoals Luxemburg en Ierland, zijn kritisch.

Deze landen vrezen dat ze een deel van hun invloed op toezicht verliezen. Ook maken ze zich zorgen dat bedrijven mogelijk minder snel voor hun financiële centra kiezen als de regels meer vanuit Brussel worden bepaald.

Volgens Schmets is die zorg begrijpelijk. Sommige landen hebben namelijk een specifieke rol opgebouwd in de Europese financiële sector. Luxemburg en Ierland zijn bijvoorbeeld belangrijke locaties voor investeringsfondsen.

Tegelijkertijd kan het huidige systeem volgens hem ook leiden tot ongewenste concurrentie tussen toezichthouders.

“Daardoor ontstaat concurrentie op toezicht, en dat is nooit een goed idee. Toezicht is niet bedoeld om op te concurreren door een oogje dicht te knijpen zodat bedrijven zich ergens vestigen.”

Mogelijke impact op crypto-beurzen in Europa

Als de Europese toezichthouder meer macht krijgt over grote handelsplatforms, kan dat ook gevolgen hebben voor crypto-beurzen die in Europa actief zijn. Veel crypto-platforms opereren, net als traditionele beurzen, in meerdere EU-landen tegelijk.

Een sterker Europees toezicht kan er ook voor zorgen dat de regels uit de Europese cryptowet MiCA consistenter worden toegepast. Nu verschilt de manier waarop landen toezicht houden nog regelmatig.