Japanse yen stijgt naar hoogste niveau in zeven maanden en dat heeft grote gevolgen

De yen koers is naar het hoogste punt sinds februari geklommen, sterker nog dan tijdens de recordinterventie van vorige maand. Voor Japan zelf is dat goed nieuws. Voor de rest van de wereld ligt dat anders.

Maandag werd bovendien duidelijk wat die interventie Japan heeft gekost.

Japan verkocht Amerikaanse staatsobligaties

Tokio gaf in de maand tot 26 augustus 15,4 biljoen yen uit om yen te kopen, omgerekend ongeveer 98,6 miljard dollar. Een maandrecord.

De buitenlandse effecten in de Japanse reserves daalden in augustus met 87,8 miljard dollar, blijkt uit cijfers van het ministerie van Financiën. Vrijwel hetzelfde bedrag.

Marktpartijen schatten dat zo’n 70 procent van die reserves in Amerikaanse staatsobligaties zit. Japan is met zo’n 1,13 biljoen dollar de grootste buitenlandse houder van dat schuldpapier.

Daar zit de pijn voor Washington, en eigenlijk voor de hele wereld. Verkoopt Tokio, dan loopt de Amerikaanse rente op.

Die rente bepaalt de prijs van vrijwel alles. Amerikaanse staatsleningen gelden als de veiligste belegging ter wereld, en daaraan meet de markt hypotheken, bedrijfsleningen en zelfs aandelen en crypto af.

Loopt die rente op, dan wordt lenen overal duurder. De Amerikaanse dertigjaarsrente ligt met ruim 5 procent al rond het hoogste punt sinds 2007. Vandaar dat Washington eind juli meedeed aan de eerste gezamenlijke ingreep sinds 2011.

Yen koers zakte door gratis geld

De yen zakte jarenlang weg omdat lenen in Japan vrijwel niets kostte. De Bank of Japan (BoJ) hield de rente decennialang op nul of lager, terwijl de rente in de VS fors omhoog ging.

Geld gaat waar het rendement is. Dat renteverschil duwde de munt in juli naar zo’n 164 per dollar, het laagste punt in vier decennia.

Voor Japanners zelf was dat vooral duur. Het land importeert vrijwel al zijn energie en een groot deel van zijn voedsel, en die rekening wordt in dollars betaald.

Een sterkere yen drukt die importprijzen. De kerninflatie liep in juli nog op naar 1,8 procent, en daar zit de winst voor huishoudens.

Maar het mes snijdt aan twee kanten. Exporteurs verdienen minder aan hun buitenlandse omzet, en een hogere rente maakt de grootste staatsschuld van de rijke landen duurder om te financieren.

Die tijd loopt af. De Japanse tienjaarsrente tikte kortgeleden 3 procent aan, het hoogste niveau sinds 1996. De BoJ vergadert op 17 en 18 september.

Markten prijzen een stap van 25 basispunten in, naar 1,25 procent: het hoogste niveau sinds 2008. Gouverneur Kazuo Ueda wees begin september op oplopende inflatierisico’s.

Die verwachting doet nu wat de miljarden niet lukte. Na de interventie zakte de yen terug naar zo’n 0,00625 dollar, tot de markt op een hogere Japanse rente begon te rekenen.

Vorige week klom de munt 2,7 procent en maandag kwam daar 1,1 procent bij, tot 0,00647 dollar per yen.

Risico voor aandelen en Bitcoin

Dat goedkope geld bleef ook niet in Japan. Hedgefondsen en andere grote beleggers lenen geld in yen, wisselen dat om naar dollars en kopen daar aandelen, obligaties of cryptomunten zoals Bitcoin (BTC) van.

Die lening moet alleen wel in yen worden terugbetaald.

Wie in juli 16,4 miljoen yen leende, kreeg daar 100.000 dollar voor. Aflossen kost vandaag ruim 106.000 dollar, want elke yen is duurder geworden.

Dat verlies van zo’n 6.000 dollar staat los van de belegging zelf. Die kan intussen prima gestegen zijn, maar de schuld groeide harder.

Daarom verkopen beleggers juist als de yen stijgt. Ze hebben dollars nodig om hun yenschuld af te lossen, en dus gaan de posities eruit.

In augustus 2024 liep dat uit de hand: een plotseling sterke yen sleurde aandelen en crypto wereldwijd mee omlaag.

De yen klom vorige week 2,7 procent en staat nu op 154,56 per dollar, door de grens van 155 heen.

Op 18 september valt het besluit. Blijft de renteverhoging uit, dan komt Tokio van een koude kermis thuis en moet het opnieuw de reserves in.