VS: Iran gebruikte cryptobeurs voor betalingen in Straat van Hormuz

De Verenigde Staten hebben sancties opgelegd aan de Iraanse cryptobeurs BitBank. Volgens het Amerikaanse ministerie van Financiën speelde het handelsplatform een belangrijke rol bij het verplaatsen van honderden miljoenen dollars aan Bitcoin (BTC) naar de Iraanse Revolutionaire Garde.

Daar blijft het niet bij. BitBank zou ook zijn gebruikt om geld door te sluizen dat Iran ontvangt van schepen die door de Straat van Hormuz varen. Daarmee komt Bitcoin terecht in een geopolitiek conflict rond een van de belangrijkste vaarroutes voor olie ter wereld.

Honderden miljoenen dollars aan Bitcoin verplaatst

De Amerikaanse sanctiewaakhond Office of Foreign Assets Control (OFAC) heeft BitBank op de sanctielijst gezet. Ook Pishtaz Simorgh Electronic Trade Company, het bedrijf achter de software van de cryptobeurs, wordt aangepakt.

BitBank is een Iraanse cryptobeurs die volgens de Amerikaanse autoriteiten sinds minstens 2024 wordt gepromoot door de Iraanse zakenman Babak Zanjani. Hij staat zelf eveneens op de Amerikaanse sanctielijst.

Volgens OFAC gebruikte Zanjani BitBank tussen juni en juli om voor honderden miljoenen dollars aan Bitcoin over te dragen aan de Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), de Iraanse Revolutionaire Garde.

De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent zegt dat de maatregel duidelijk moet maken dat cryptotransacties geen bescherming bieden tegen Amerikaanse sancties.

“De sancties tegen de Iraanse infrastructuur voor digitale activa maken volkomen duidelijk dat pogingen om het Iraanse regime met cryptovaluta te financieren niet buiten het bereik van OFAC vallen”, aldus Bessent.

Bitcoin gebruikt voor betalingen rond Straat van Hormuz

De zaak is vooral opvallend vanwege de link met de Straat van Hormuz. Deze smalle vaarroute tussen Iran en Oman is van groot belang voor de wereldwijde oliehandel.

Iran heeft een systeem opgezet waarbij schepen moeten betalen voor diensten en een vorm van veilige doorgang. Volgens eerdere Amerikaanse informatie worden daarbij onder meer verzekeringen, verkeersbegeleiding, beveiliging en noodhulp aangeboden.

De organisatie Hormuz Safe Marine Services Authority accepteert daarbij ook Bitcoin en andere digitale activa. OFAC legde het bedrijf eerder al sancties op. Sinds juni zou Hormuz Safe vervolgens BitBank hebben gebruikt om ontvangen betalingen door te sturen naar Iraanse overheidsinstanties.

De Verenigde Staten beschouwen het systeem als een manier om inkomsten te genereren voor de IRGC. Washington stelt bovendien dat schepen onder druk worden gezet om voor hun doorgang te betalen. Iran presenteert de betalingen als onderdeel van maritieme diensten en verzekeringen.

Buitenlandse cryptobedrijven lopen ook risico

De sancties hebben niet alleen gevolgen voor BitBank zelf. Bezittingen van het bedrijf die binnen Amerikaanse jurisdictie vallen, worden geblokkeerd. Amerikanen mogen bovendien geen zaken meer doen met de cryptobeurs.

Ook bedrijven buiten de Verenigde Staten kunnen risico lopen wanneer zij transacties voor BitBank of andere gesanctioneerde Iraanse partijen verwerken. De Amerikaanse overheid waarschuwt dat buitenlandse financiële instellingen die dergelijke transacties faciliteren zelf met sancties te maken kunnen krijgen.

Opvallend is dat OFAC bij deze sanctieronde geen specifieke Bitcoin-adressen heeft gepubliceerd. Bij eerdere maatregelen tegen cryptobedrijven maakte de Amerikaanse toezichthouder soms wel walletadressen bekend. Zulke adressen kunnen cryptobeurzen en andere financiële partijen rechtstreeks opnemen in hun controlesystemen.

De zaak rond BitBank laat daarmee zien hoe Bitcoin steeds nadrukkelijker onderdeel wordt van de financiële strijd rond Iran. De Amerikaanse overheid richt zich niet alleen op traditionele banken en betalingsnetwerken, maar probeert ook Iraanse cryptobeurzen en digitale geldstromen af te sluiten.