80 procent van de Bitcoin-transacties is nu piepklein

Het Bitcoin-netwerk laat een opvallende ontwikkeling zien. Volgens nieuwe gegevens van blockchain-analysebedrijf CryptoQuant bestaat inmiddels ongeveer 80 procent van alle dagelijkse Bitcoin-transacties uit microtransacties, oftewel zeer kleine overboekingen. Daardoor nadert de activiteit op het netwerk bijna recordniveaus, ondanks dat de koers van Bitcoin (BTC) de afgelopen tijd relatief stabiel bleef.

De sterke groei van die kleine transacties wordt vooral toegeschreven aan protocollen als Ordinals, Runes en BRC-20. Met die toepassingen kunnen gebruikers naast betalingen ook gegevens op de Bitcoin-blockchain opslaan.

CryptoQuant ziet activiteit sterk toenemen

Volgens een nieuw rapport van CryptoQuant is de zogenoemde Bitcoin Network Activity Index voor het eerst sinds 2024 weer positief. Die index meet de activiteit op het netwerk en geldt als een belangrijke graadmeter voor het gebruik van de blockchain.

Waar transacties van minder dan 0,01 BTC in 2023 nog ongeveer 44 procent van alle dagelijkse transacties uitmaakten, is dat aandeel inmiddels gestegen naar ongeveer 80 procent. Dat laat zien dat Bitcoin steeds vaker wordt gebruikt voor toepassingen die verder gaan dan alleen het versturen en ontvangen van digitale betalingen.

Ordinals en Runes stuwen het aantal transacties

Een belangrijke oorzaak van de groei is de populariteit van protocollen als Ordinals, Runes en BRC-20-tokens. Met die technologieën kunnen gebruikers afbeeldingen, teksten, digitale verzamelobjecten en andere gegevens rechtstreeks op de Bitcoin-blockchain vastleggen. Daardoor ontstaan grote aantallen transacties met een relatief lage waarde. Hoewel die transacties een groot deel van het totale volume uitmaken, dragen ze volgens CryptoQuant maar beperkt bij aan de economische waarde die dagelijks via het netwerk wordt verplaatst.

Julio Moreno, hoofd onderzoek bij CryptoQuant, waarschuwt dat deze ontwikkeling gevolgen kan hebben voor de capaciteit van het netwerk. Volgens hem zorgt de groei van niet-financiële activiteit voor meer concurrentie om de beschikbare ruimte in de zogenoemde blokken, de pakketjes waarin transacties op de blockchain worden verwerkt. Dat kan uiteindelijk leiden tot hogere transactiekosten voor gebruikers die Bitcoin willen versturen.

Toenemende druk op het netwerk

Het Bitcoin-netwerk kreeg eerder al te maken met vergelijkbare pieken. In 2023 zorgden Ordinals en BRC-20-tokens voor een sterke toename van het aantal transacties, waardoor de kosten tijdelijk flink opliepen. Eind 2024 ontstond opnieuw druk na de introductie van het Runes-protocol. Volgens CryptoQuant zijn deze protocollen nog altijd verantwoordelijk voor een groot deel van de huidige activiteit.

Daarnaast wijst het rapport op het toenemende gebruik van OP_RETURN, een functie waarmee gebruikers gegevens permanent op de blockchain kunnen opslaan. Het gebruik daarvan bereikte in 2026 bijna recordniveaus. De functie kwam in 2025 onder een vergrootglas te liggen, nadat ontwikkelaars van Bitcoin Core een oude beperking op de hoeveelheid op te slaan gegevens hadden verwijderd. Voorstanders zien OP_RETURN als een belangrijke bouwsteen voor innovatie op Bitcoin, terwijl critici vrezen dat het netwerk hierdoor steeds vaker wordt gebruikt voor doeleinden die weinig met financiële transacties te maken hebben.

Wachtrij groeit naar hoogste niveau sinds 2025

De toenemende activiteit heeft ook gevolgen voor de mempool van Bitcoin. Dat is de digitale wachtrij waarin transacties wachten tot het netwerk ze verwerkt. Volgens CryptoQuant bevat de mempool op dit moment ongeveer 128.000 onbevestigde transacties. Daarmee staat het aantal wachtende transacties op het hoogste niveau sinds februari 2025.

De cijfers laten zien dat het gebruik van het Bitcoin-netwerk blijft groeien, zelfs in een periode waarin de koers weinig beweegt. Tegelijk groeit binnen de cryptosector de discussie over de toekomst van Bitcoin: blijft het netwerk vooral een digitaal betaalsysteem, of ontwikkelt het zich steeds meer tot een platform voor allerlei data- en blockchaintoepassingen?