Elon Musk waarschuwt: honderden AI-bedrijven dreigen te verdwijnen

De explosieve groei van kunstmatige intelligentie (AI) heeft een nieuwe miljardenindustrie voortgebracht. Bedrijven investeren enorme bedragen in datacenters en krachtige chips om aan de stijgende vraag naar rekenkracht te voldoen. Maar volgens Elon Musk dreigt een groot deel van deze jonge sector ten onder te gaan. Ook binnen de industrie zelf groeit de verwachting dat een omvangrijke consolidatie onvermijdelijk is.

Musk voorspelt grote faillissementsgolf

De waarschuwing van Musk richt zich op zogenoemde neoclouds. Dit zijn gespecialiseerde bedrijven die krachtige AI-chips aanschaffen, datacenters bouwen of huren en vervolgens rekenkracht verhuren aan technologiebedrijven. Door de enorme belangstelling voor AI is het aantal aanbieders de afgelopen jaren sterk gegroeid.

Musk voorspelde zondag op zijn platform X dat meer dan 200 van deze bedrijven mogelijk verdwijnen of worden overgenomen. De belangrijkste kwetsbaarheid is hun afhankelijkheid van de vraag naar AI-rekenkracht, terwijl hun investeringen grotendeels met schulden worden gefinancierd.

Grote technologiebedrijven kunnen hun infrastructuur vaak ook voor andere clouddiensten gebruiken. Voor gespecialiseerde aanbieders ligt dat anders. Wanneer de vraag naar AI-capaciteit tegenvalt, blijven zij achter met kostbare datacenters, snel verouderende chips en omvangrijke leningen.

Ook chipfabrikant Nvidia loopt risico. Het bedrijf heeft meer dan 7 miljard dollar rechtstreeks geïnvesteerd in aanbieders van AI-rekenkracht. Daarnaast blijkt uit de meest recente kwartaalrapportage dat Nvidia voor maximaal 164,5 miljard dollar aan garanties en verplichtingen heeft die verband houden met datacenters waarin zijn chips worden gebruikt.

De aandelen van CoreWeave, Nebius en Iren daalden maandagochtend na de uitspraken van Musk. Tegen het einde van de handelsdag hadden alle drie de bedrijven hun verliezen echter goedgemaakt.

Analisten verwachten dat 80 procent verdwijnt

De zorgen worden gedeeld door verschillende onderzoeksbureaus. Gartner verwacht dat 80 procent van de onafhankelijke neocloudbedrijven tegen 2030 niet langer zelfstandig actief zal zijn. Dat betekent niet noodzakelijk dat al deze ondernemingen failliet gaan. Ook overnames en fusies kunnen ervoor zorgen dat bedrijven hun zelfstandigheid verliezen.

Analisten van Bernstein schatten bovendien dat slechts 35 procent van de aangekondigde datacentercapaciteit in Noord-Amerika daadwerkelijk wordt gebouwd, meldde Bloomberg.

Een belangrijk obstakel is de beschikbaarheid van elektriciteit. Nieuwe datacenters hebben enorme hoeveelheden stroom nodig, terwijl aansluiting op het elektriciteitsnet in veel landen steeds moeilijker wordt. Ook lokaal verzet tegen de bouw van datacenters zorgt voor vertraging.

Raimund Riedl, financieel directeur van AI-infrastructuurbedrijf Volta, verwacht eveneens een ingrijpende verandering. Tijdens een bijeenkomst van Nvidia in Berlijn vertelde hij aan Fortune dat de sector aan de vooravond staat van een enorme consolidatiegolf.

Volta probeert zich te onderscheiden door institutionele investeerders aan te trekken. Het bedrijf haalde eerder 300 miljoen dollar op bij investeerders, waaronder Andreessen Horowitz en Nvidia. Daarnaast beschikt het over een contract ter waarde van 10 miljard dollar, naar verluidt met Anthropic. Dat contract hielp bij het verkrijgen van een financieringsovereenkomst van 5 miljard dollar.

Grote AI-bedrijven kunnen juist profiteren

Volgens Paul Miller, analist bij Forrester, is de verwachte consolidatie een logisch gevolg van de enorme belangstelling voor kunstmatige intelligentie. Veel nieuwe bedrijven proberen te profiteren van de groeiende markt, maar niet iedereen beschikt over voldoende kapitaal, klanten en infrastructuur om te overleven.

Miller verwacht dat de eerste overnames en fusies binnen een jaar zichtbaar worden, waarna de consolidatie verder kan versnellen.

Dat betekent volgens hem niet dat de groei van AI-datacenters voorbij is. De vraag naar rekenkracht blijft groot, maar veel ondernemingen hebben capaciteit beloofd die ze mogelijk nooit kunnen leveren.

Voor gevestigde aanbieders kan dat juist kansen opleveren. Bedrijven die al beschikken over werkende datacenters, krachtige chips en bestaande klanten kunnen profiteren wanneer kleinere concurrenten verdwijnen.

De verwachte sanering draait daarmee vooral om de vraag welke bedrijven hun ambitieuze plannen daadwerkelijk kunnen waarmaken. Niet alleen de vraag naar AI, maar ook toegang tot elektriciteit, financiering en betrouwbare infrastructuur zal bepalen wie overeind blijft.